logo
O‘zbekcha

FARG‘ONA VODIYSIDA OCHIQ URUG‘LI O‘SIMLIKLARDA CINARA AVLODIGA MANSUB SHIRALAR TROFIK IXTISOSLASHUVI VA ULARNING EKOTIZIMDAGI ROLI

Mualliflar

DOI:

https://doi.org/10.56292/SJFSU/vol31_iss3/a184

Kalit so‘zlar:

Cinara, afid, Picea, Pinus nigra, trofik xususiyati, Aphidoidea, Biota orientalis

Annotatsiya

Maqolada Farg‘ona vodiysidagi ochiq urug‘li o‘simliklarda uchraydigan Cinara avlodiga mansub shiralar turlari trofik ixtisoslashuvi va ularning ekotizimdagi ahamiyati tadqiq etilgan. Mualliflar 2023–2024-yillar davomida o‘tkazilgan dala va laboratoriya kuzatuvlari asosida Cinara shiralarining 7 turini aniqlab, ularning ayni turdagi o‘simlik aʼzolari bilan oziqlanish xususiyatlarini o‘rgangan. Shu bilan birga, Cinara avlodi shiralarining ekotizimdagi o‘rni murakkab oziq zanjirida dastlabki isteʼmolchi sifatida muhim bo‘lsa-da, ularning ortiqcha ko‘payishi manzarali daraxtlarning dekorativ xususiyatini susaytirishi va iqtisodiy zarar keltirishi mumkinligi qayd etiladi. Mazkur natijalar Cinara shiralarining ignabargli o‘simliklarda trofik bog‘liqlik mexanizmlarini chuqurroq anglash bilan bir qatorda, Farg‘ona vodiysida urban landshaftlarini saqlash va himoya qilishda amaliy ahamiyatga ega.

Muallif haqida

  • Gulnora Zokirova, Farg‘ona davlat universiteti

    Farg‘ona davlat universiteti, b.f.f.d. (PhD)

Adabiyotlar

1. Blackman R.L., Eastop V.F. (2006). Aphids on the World’s Trees: An Identification and Information Guide. 2nd edition. London: Natural History Museum.

2. Kim K.C., Stary P. (eds.) (2007). Aphids as Crop Pests. London: CAB International.

3. Wyatt I.J. (1969). The ecology of aphids in relation to abundance. Annual Review of Entomology, 14: 45–68.

4. Dixon A.F.G. (1985). Aphid Ecology. London: Chapman & Hall.

5. Börner C. (1940). Neue Aphidenarten aus der Turkei. Archiv für Naturgeschichte, 9(3): 243–257.

6. Panzer G. (1800). Descriptiones insectorum… Fasc. V.

7. Narzikulov T.N. (1964). Fauna i ekologiya tlej (Prociphilus umarovi). T.: AN RUz.

8. Hille Ris Lambers D. (1959). On aphid genera Ephedraphis and Cinara. Zool. Verh., 44: 1–44.

9. Del Guercio G. (1909). Studi sulla famiglia Aphididae. Bollettino del Laboratorio di Zoologia, 3: 1–12.

10. Ahmedov M.H. (2006). Hasharotlar ekologiyasi. Toshkent: Fan.

11. Ahmedov M.H. (2008). Zararkunanda shiralar biologiyasi. Toshkent: Fan.

12. Nazarkulov B.S. (2019). Ignabargli daraxtlardagi shira turlarining trofik ixtisoslashuvi. O‘zbekiston entomologiya jurnali, 1(2): 45–51.

13. Gavrilov-Zimin I.A. (2018). Fauna of Russia and Neighboring Countries. Insecta, Hemiptera, Scale insects (Coccoidea). St. Petersburg: Nauka.

14. Boreham L., Hustler K. (2016). Conifer aphid populations in managed forests. European Journal of Forestry, 22(4): 127–133.

15. Orians C.M. (2014). Secondary plant metabolites and aphid interactions in conifers: a meta-analysis. Plant-Insect Ecology, 9(1): 87–96.

Yuklab olishlar

Nashr etilgan

2026-01-23

Qanday iqtibos keltirish

FARG‘ONA VODIYSIDA OCHIQ URUG‘LI O‘SIMLIKLARDA CINARA AVLODIGA MANSUB SHIRALAR TROFIK IXTISOSLASHUVI VA ULARNING EKOTIZIMDAGI ROLI. (2026). Scientific Journal of the Fergana State University, 31(3), 184. https://doi.org/10.56292/SJFSU/vol31_iss3/a184

Xuddi shu muallif (lar) ning eng ko'p o'qilgan maqolalari

1 2 > >>