THE TRADITION OF KHAMSA AND THE PLACE OF THE DASTAN "GULSHAN UL-ANVAR" BY YAHYA BEY TASHLICALI
DOI:
https://doi.org/10.56292/SJFSU/vol31_iss3/a114Kalit so‘zlar:
Keywords: Khamsa writing, first epic poem, structure, basmala, tradition, innovation, artistic mastery.Annotatsiya
This article analyzes the development of the Khamsa tradition in Eastern literature, focusing on the examples of the first epics in Nizami Ganjavi’s and Tashlijali Yahya Bey’s "Khamsa" collections. Tashlijali Yahya Bey, a prominent figure in Ottoman Turkish literature, is shown to have modeled the structure of his first epic "Gulshan ul-anvar" after Ganjavi’s "Makhzan ul-asror" and Navoi’s "Hayrat ul-abror." This is demonstrated through specific examples. In particular, the article highlights a significant innovation in the epic - the crucial role of three basmala chapters in the composition of the poem. The analysis of the structure and essence of these chapters, which do not exist as separate chapters in Nizami’s epic, serves to substantiate the author's artistic mastery and individual style.
Adabiyotlar
Amil Çelebioğlu, Kanüni Devri Türk Edebiyati, Istanbul, 1994. – S. 78.
Bayram Ali Kaya. Şehrengîz. İslam ansiklopedisi. 38.cilt. İstanbul, 2011.
Bayram Ali Kaya. Taşlicali Yahya bey. İslam ansiklopedisi, 40.cilt. İstanbul, 2011.
Бертельс Е.Э.Избранные труды. Низами. Монография. Издательство Восточной литературы. Москва, 1962.
Kocaman S. Taşlicali Yahya bey’in Kanuni Sultan Suleyman’a sundugu kasideler uzerine bir yorum denemesi. Yüksek lisans tezi. İstanbul, 2005.
Köplülüzade F.M. Eski shairlerimiz Divan edebiyatı antolojisi. İstanbul, 1931.
Levend O.S.Ali Şir Nevaı. Hayatı, sanatı ve kişiligi. I cilt. Ankara: Turk tarih kurumu basimevi, 1965.
Nizami-yi Gencevi’nin “Mahzen ü’l-esrar” mesnevisine Osmanli sahasinda yazilmiş türkce nazireler. (Hazırlayan H. Acar). Diyarbakır, 2002.
Sağlam A. Taşlicali Yahyâ bey ve Hamse’si. Doktora tezi. Diyarbakir, 2016.
Taşlıcalı Y. Gülşen-i envar’ın karşılaştırmalı metni (Karşılaştırmalı metin hazırlanırken mesnevînin şu nüshaları kullanılmıştır: 1- Millet Kütüphanesi (Ali Emirî Efendi Manzum Eserler) 993; 2- Milli Kütüphane 60 Hk 1/1 (1b-81a); 3- Râşid Efendi Kütüphanesi 1124).
Эркинов А. Алишер Навоий “Хамса”си талқини манбалари (XV-XX аср боши). Т.:Tamaddun, 2018.
Эркинов С.”Хамса” анъаналари // Алишер Навоий “Хамса”си. Тадқиқотлар. Т.: ”Фан”, 1986.
Çavuşoğlu M. Yahya Bey, İslam Ansiklopedisi, Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları, Millî Eğitim Basımevi, 1986, 13.
Зоҳидов В. Улуғ шоир ижодининг қалби. Тошкент: “Ўзбекистон”. 1970.
Şentürk, A. A. ve Kartal A. Eski Türk Edebiyatı Tarihi. İstanbul: Dergâh Yayınları. 2005.
Шодиев Э. “Хамса” ва форс-тожик адабиёти // Алишер Навоий “Хамса”си. Тадқиқотлар. Тошкент: ”Фан”, 1986.
Yuklab olishlar
Nashr etilgan
Son
Bo‘lim
Litsenziya
Mualliflik huquqi (c) 2025 Scientific journal of the Fergana State University

Ushbu ish Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 Xalqaro litsenziyasi ostida litsenziyalangan.
Qanday iqtibos keltirish
Xuddi shu muallif (lar) ning eng ko'p o'qilgan maqolalari
- , SAMPLES OF THE CULTURAL HERITAGE OF UZBEKISTAN IN MUSEUMS OF RUSSIA , Scientific journal of the Fergana State University: № 6 (2023): FarDU ilmiy xabarlari jurnali (Ijtimoy gumanitar fanlar)
- , , , BASICS OF GEOECOLOGICAL REGULATION OF LAND MANAGEMENT WORK , Scientific journal of the Fergana State University: № 1 (2024): FarDU ilmiy xabarlar jurnali ilova to‘plam (GEOGRAFIYA)
- , DEVELOPMENT OF ENTREPRENEURSHIP IN SURKHANDARYA REGION DURING THE YEARS OF INDEPENDENCE , Scientific journal of the Fergana State University: № 5 (2023): FarDU ilmiy xabarlari jurnali (Ijtimoiy gumanitar fanlar)
- , , , TILSHUNOSLIKDA MODUS TUSHUNCHASI , Scientific journal of the Fergana State University: № 3 (2024): FarDU.Ilmiy xabarlar jurnali. Ilova to'plam (Aniq va tabiiy fanlar)
- , IMPORTANT ASPECTS OF THE STUDY OF PAROEMIAS IN ENGLISH AND UZBEK TEXTS , Scientific journal of the Fergana State University: № 1 (2024): FarDU.Ilmiy xabarlar jurnali (Aniq va tabiiy fanlar)
- , , SPECIFIC CHARACTERISTICS OF ORAL SPEECH , Scientific journal of the Fergana State University: № 3 (2024): FarDU ilmiy xabarlari jurnali ilova to'plam (Ijtimoiy gumanitar fanlar)
- , IMPORTANT CHARACTERISTICS OF ARTISTIC PUBLICITY , Scientific journal of the Fergana State University: № 3 (2023): FarDU ilmiy xabarlari jurnali (Ijtimoiy gumanitar fanlar)
- , PARTICIPATION AND RESULTS OF MUSIC SCHOOLS OF FERGANA REGION IN REPUBLIC AND INTERNATIONAL COMPETITIONS , Scientific journal of the Fergana State University: № 3 (2024): FarDU.Ilmiy xabarlar jurnali (Aniq va tabiiy fanlar)
- , , , OBTAINING α,β - UNSATURATED KETONES , Scientific journal of the Fergana State University: № 2 (2025): FarDU ilmiy xabarlari jurnali (Tabiiy fanlar)
- , , , , INSECTS OF THE SURKHAN STATE SANCTUARY (INSECTA: LEPIDOPTERA) , Scientific journal of the Fergana State University: № 4 (2024): FarDU.Ilmiy xabarlar jurnali (Aniq va tabiiy fanlar)