IGNABARGLI O‘SIMLIKLAR VA FITOFAG HASHAROTLAR O‘RTASIDAGI MUNOSABAT (fitonsidlar ta’siri misolida)
DOI:
https://doi.org/10.56292/SJFSU/vol31_iss3/a190Ключевые слова:
ignabargli o‘simliklar, fitofag hasharotlar, fitonsidlar, α-pinen, terpenoidlar, biologik nazorat.Аннотация
Ushbu maqola ignabargli o‘simliklar (Pinus sylvestris, Juniperus communis, Abies alba) ning fitonsidlari fitofag hasharotlar — Lymantria dispar va Sphinx pinastritga qanday ta’sir ko‘rsatishiga bag‘ishlangan. Fitonsidlar suv bug‘i distillatsiyasi bilan ajratilib, GC-MS usulida tarkibiy tahlil qilindi. Repellens va toksik samaralar Petri idishlarida 5 martalik takror bilan sinovdan o‘tkazildi. α-pinen 85 % repellensiya va 60 % o‘lim darajasi bilan eng yuqori faollikni namoyon qildi hamda β-pinen, sabinen va bornil atsetat ham sezilarli himoya xususiyatlariga ega boʻldi. Natijalar ignabarglilar chiqargan terpenoidlar fitofaglarga qarshi kuchli kimyoviy himoya mexanizmi ekanini tasdiqladi. Fitonsidlarga asoslangan biologik parchalanadigan biopestitsidlar ishlab chiqish mintaqaviy agroekotizimlar uchun istiqbolli yo‘nalish sifatida tavsiya etiladi.
Библиографические ссылки
ADABIYOTLAR RO‘YXATI
1. Babich, H., & Stotzky, G. (1983). “Phytoncides and their Role in Microbial Ecology.” Biological Reviews, 58(3), 425–459.
2. Zaytsev, V.V. (2017). “Фитонциды и их воздействие на насекомых.” Вестник Зоологии, 51(6), 497–506.
3. Gershenzon, J., & Dudareva, N. (2007). “The function of terpene natural products in the natural world.” Nature Chemical Biology, 3, 408–414.
4. Tukhtaev, X.R. (2022). “Pinus sylvestris ignalari asosida tayyorlangan efir moylarning fitofag hasharotlarga ta’siri.” O‘zbekiston Biologiya Jurnali, 1(2), 42–47.
5. Wagner, M.R., Clancy, K.M., Lieutier, F. (Eds.). (2006). Mechanisms and Deployment of Resistance in Trees to Insects. Springer.
6. Holopainen, J.K., & Gershenzon, J. (2010). “Multiple stress factors and the emission of plant VOCs.” Trends in Plant Science, 15(3), 176–184.
7. Ismailov, B.S. (2020). “Farg‘ona vodiysida o‘suvchi ignabargli daraxtlarning ekologik xususiyatlari.” O‘zMU Ilmiy axboroti, 2(57), 90–96.
8. Zokirova G.M. Fargʻona vodiysi ochiq urugʻli oʻsimliklarining entomofaunasi: Biol. fan. fals. dokt. (PhD) diss... –Farg‘ona, 2023. - 112 b.
Загрузки
Опубликован
Выпуск
Раздел
Лицензия
Copyright (c) 2025 Scientific journal of the Fergana State University

Это произведение доступно по лицензии Creative Commons «Attribution-NonCommercial-NoDerivatives» («Атрибуция — Некоммерческое использование — Без производных произведений») 4.0 Всемирная.
Как цитировать
Наиболее читаемые статьи этого автора (авторов)
- , , КОЛЕОПТЕРОФАУНА (COLEOPTERA) ГОЛОСЕМЕННЫМИ РАСТЕНИЯМИ (PINOPHYTA) , Научный вестник Ферганский государственный университета: № 2 (2023): Научный журнал Ферганского государственного университета (Точные и естественные науки)
- , , , , , , , , КОКЦИДЫ ПОВРЕЖДАЮТ ЖИВОПИСНЫЕ ДЕРЕВЬЯ В АНДИЖАНСКОМ ДЕРЕВОПАРКЕ И САДАХ ОТДЫХА , Научный вестник Ферганский государственный университета: № 2 (2023): Научный журнал Ферганского государственного университета (Точные и естественные науки)
- , , , НОВЫЕ ДАННЫЕ О ФАУНЕ СЕМЕЙСТВА EREBIDAE (INSECTA: LEPIDOPTERA) , Научный вестник Ферганский государственный университета: № 3 (2024): FarDU.Ilmiy xabarlar jurnali. Ilova to'plam (Aniq va tabiiy fanlar)
- , , МОРФОБИОЛОГИЯ EUZOPHERA BIGELLA ZELLER, 1848 (LEPIDOPTERA, PYRALIDAE) , Научный вестник Ферганский государственный университета: № 5 (2024): FarDU.Ilmiy xabarlar jurnali (Aniq va tabiiy fanlar)
- Mokhidabonu Masodikova , Gulnora Zokirova , Islomjon Zokirov , ПЕРВОЕ ЗАРЕГЕСТРИРОВАННОЕ ГЕОГРАФИЧЕСКОЕ РАСПРОСТРАНЕНИЕ И БИОЛОГИЯ EUPROCTIS CHRYSORRHOEA (LEPIDOPTERA: EREBIDAE) В ФЕРГАНСКОЙ ДОЛИНЕ, УЗБЕКИСТАН , Научный вестник Ферганский государственный университета: № 2 (2025): FarDU ilmiy xabarlari jurnali (Tabiiy fanlar)
- , , СВЕДЕНИЯ О ВРЕДИТЕЛЯХ ГРАНАТА (HEMIPTERA), ШИРОКО РАСПРОСТРАНЕННЫХ В ФЕРГАНСКОЙ ДОЛИНЕ , Научный вестник Ферганский государственный университета: № 2 (2024): FarDU.Ilmiy xabarlar jurnali (Aniq va tabiiy fanlar)
- , , В ФЕРГАНСКОЙ ДОЛИНЕ ЗАРЕГИСТРИРОВАНЫ ОЗЕРНАЯ ЛЯГУШКА (PELOPHYLAX RIDIBUNDUS) И ЗЕЛЕНАЯ ЛЯГУШКА , Научный вестник Ферганский государственный университета: № 3 (2024): FarDU.Ilmiy xabarlar jurnali. Ilova to'plam (Aniq va tabiiy fanlar)
- , , ТРОФИЧЕСКИЕ СВЯЗИ ЖУКОВ-КОКЦИНЕЛЛИД (COLEPTERA: COCCINELLIDAE) , Научный вестник Ферганский государственный университета: № 3 (2024): FarDU.Ilmiy xabarlar jurnali. Ilova to'plam (Aniq va tabiiy fanlar)
- , ПИНЕУС СТРОБИ ХАРТИГ, ЗАРЕГИСТРИРОВАННЫЙ ВПЕРВЫЕ В ФЕРГАНСКОЙ ДОЛИНЕ, БИОЭКОЛОГИЯ ВИДА 1839 (HEMIPTERA, ADELGIDAE) , Научный вестник Ферганский государственный университета: № 5 (2023): FarDU ilmiy xabarlari jurnali (Aniq va tabiiy fanlar)
- , , СВЕДЕНИЯ О НЕКОТОРЫХ ГУБАХ (HEMIPTERA: APHIDIDAE) ЦЕНТРАЛЬНОЙ ФЕРГАНСКОЙ ОБЛАСТИ , Научный вестник Ферганский государственный университета: № 3 (2024): FarDU.Ilmiy xabarlar jurnali. Ilova to'plam (Aniq va tabiiy fanlar)