IGNABARGLI O‘SIMLIKLAR VA FITOFAG HASHAROTLAR O‘RTASIDAGI MUNOSABAT (fitonsidlar ta’siri misolida)
DOI:
https://doi.org/10.56292/SJFSU/vol31_iss3/a190Ключевые слова:
ignabargli o‘simliklar, fitofag hasharotlar, fitonsidlar, α-pinen, terpenoidlar, biologik nazorat.Аннотация
Ushbu maqola ignabargli o‘simliklar (Pinus sylvestris, Juniperus communis, Abies alba) ning fitonsidlari fitofag hasharotlar — Lymantria dispar va Sphinx pinastritga qanday ta’sir ko‘rsatishiga bag‘ishlangan. Fitonsidlar suv bug‘i distillatsiyasi bilan ajratilib, GC-MS usulida tarkibiy tahlil qilindi. Repellens va toksik samaralar Petri idishlarida 5 martalik takror bilan sinovdan o‘tkazildi. α-pinen 85 % repellensiya va 60 % o‘lim darajasi bilan eng yuqori faollikni namoyon qildi hamda β-pinen, sabinen va bornil atsetat ham sezilarli himoya xususiyatlariga ega boʻldi. Natijalar ignabarglilar chiqargan terpenoidlar fitofaglarga qarshi kuchli kimyoviy himoya mexanizmi ekanini tasdiqladi. Fitonsidlarga asoslangan biologik parchalanadigan biopestitsidlar ishlab chiqish mintaqaviy agroekotizimlar uchun istiqbolli yo‘nalish sifatida tavsiya etiladi.
Библиографические ссылки
ADABIYOTLAR RO‘YXATI
1. Babich, H., & Stotzky, G. (1983). “Phytoncides and their Role in Microbial Ecology.” Biological Reviews, 58(3), 425–459.
2. Zaytsev, V.V. (2017). “Фитонциды и их воздействие на насекомых.” Вестник Зоологии, 51(6), 497–506.
3. Gershenzon, J., & Dudareva, N. (2007). “The function of terpene natural products in the natural world.” Nature Chemical Biology, 3, 408–414.
4. Tukhtaev, X.R. (2022). “Pinus sylvestris ignalari asosida tayyorlangan efir moylarning fitofag hasharotlarga ta’siri.” O‘zbekiston Biologiya Jurnali, 1(2), 42–47.
5. Wagner, M.R., Clancy, K.M., Lieutier, F. (Eds.). (2006). Mechanisms and Deployment of Resistance in Trees to Insects. Springer.
6. Holopainen, J.K., & Gershenzon, J. (2010). “Multiple stress factors and the emission of plant VOCs.” Trends in Plant Science, 15(3), 176–184.
7. Ismailov, B.S. (2020). “Farg‘ona vodiysida o‘suvchi ignabargli daraxtlarning ekologik xususiyatlari.” O‘zMU Ilmiy axboroti, 2(57), 90–96.
8. Zokirova G.M. Fargʻona vodiysi ochiq urugʻli oʻsimliklarining entomofaunasi: Biol. fan. fals. dokt. (PhD) diss... –Farg‘ona, 2023. - 112 b.
Загрузки
Опубликован
Выпуск
Раздел
Лицензия
Copyright (c) 2025 Scientific journal of the Fergana State University

Это произведение доступно по лицензии Creative Commons «Attribution-NonCommercial-NoDerivatives» («Атрибуция — Некоммерческое использование — Без производных произведений») 4.0 Всемирная.
Как цитировать
Наиболее читаемые статьи этого автора (авторов)
- , , РАСПРОСТРАНЕНИЕ И ГЕНЕРАЦИЯ ЛИСТОЛОГОВА XANTHOGALERUCA LUTEOLA (MÜLLER, 1766) В ЛОКАЛЬНЫХ ЭКОСИСТЕМАХ , Научный вестник Ферганский государственный университета: № 2 (2025): FarDU ilmiy xabarlari jurnali (Tabiiy fanlar)
- , , СИСТЕМАТИКА, МОРФОЛОГИЯ И АРЕАЛ РАСПРОСТРАНЕНИЯ ВИДОВ ГЕРПЕТОФАУНЫ (РЕПТИЛИИ) ХЕЛОНИЕВЫХ И ЗМЕЙНЫХ, ЗАРЕГИСТРИРОВАННЫХ НА ТЕРРИТОРИИ ЦЕНТРАЛЬНОЙ ФЕРГАНЫ , Научный вестник Ферганский государственный университета: № 6 (2023): FarDU.Ilmiy xabarlar jurnali (Aniq va tabiiy fanlar)
- , , СИСТЕМАТИКА ПРЕДСТАВИТЕЛЕЙ ГРУППЫ SQUAMATA (SQUAMATA), ЗАПИСАННЫХ В ПАМЯТНИКЕ ПРИРОДЫ ЯЗЕВОН , Научный вестник Ферганский государственный университета: № 6 (2023): FarDU.Ilmiy xabarlar jurnali (Aniq va tabiiy fanlar)
- Gulnora Zokirova, БИОЛОГИЯ ТЛИ (HOMOPTERA, LACHNIDAE) CINARA TUJAFILINA (DEL GUERCIO, 1909) В УСЛОВИЯХ ФЕРГАНСКОЙ ДОЛИНЫ , Научный вестник Ферганский государственный университета: № 1 (2023): Научный журнал Ферганского государственного университета (Точные и естественные науки)
- , БИОЭКОЛОГИЯ ЖУКОВ КОКЦИНЕЛЛИД (COLEPTERA: COCCINELLIDAE) НА ЮГЕ ФЕРГАНСКОЙ ОБЛАСТИ , Научный вестник Ферганский государственный университета: № 3 (2024): FarDU.Ilmiy xabarlar jurnali (Aniq va tabiiy fanlar)
- Gulnora Zokirova , Shoxrux Kamolov , БИОЛОГИЧЕСКИЕ ОСОБЕННОСТИ ЭНТОМОФАГА ЗОЛОТОГОЛАКА (CHRYSOPIDAE: CHRYSOPERLA) В УСЛОВИЯХ ФЕРГАНСКОЙ ДОЛИНЫ , Научный вестник Ферганский государственный университета: № 1 (2022): Научный журнал Ферганского государственного университета
- , , ИННОВАЦИОННЫЕ МЕТОДЫ ПРЕПОДАВАНИЯ ГИСТОЛОГИИ СТУДЕНТАМ МЕДИЦИНСКИХ ВУЗОВ , Научный вестник Ферганский государственный университета: № 1 (2025): FarDU ilmiy xabarlari jurnali (TABIIY FANLAR)
- Gulnora Zokirova, FARG‘ONA VODIYSIDA OCHIQ URUG‘LI O‘SIMLIKLARDA CINARA AVLODIGA MANSUB SHIRALAR TROFIK IXTISOSLASHUVI VA ULARNING EKOTIZIMDAGI ROLI , Научный вестник Ферганский государственный университета: № 3 (2025): FarDU ilmiy xabarlari jurnali (Tabiiy fanlar)
- Muxayyoxon Zohidova, Gulnora Zokirova, CHRYSOLINA COERULANS (SCRIBA, 1791) BARGXO‘R QO‘NG‘IZINING O‘SIMLIKLAR BILAN TROFIK MUNOSABATLARI , Научный вестник Ферганский государственный университета: № 3 (2025): FarDU ilmiy xabarlari jurnali (Tabiiy fanlar)
- Shoiraxon Yusupova, Gulnora Zokirova, Kamoliddin G‘aniyev, Islomjon Zokirov, NOʻXAT SHIRASI (ACYRTHOSIPHON PISUM) MAVSUMIY POPULYATSIYA DINAMIKASINI GIBRID STOKASTIK DETERMINISTIK MODELLASHTIRISH , Научный вестник Ферганский государственный университета: № 4 (2025): FarDU ilmiy xabarlari jurnali (Tabiiy fanlar)