logo
O‘zbekcha

IGNABARGLI O‘SIMLIKLAR VA FITOFAG HASHAROTLAR O‘RTASIDAGI MUNOSABAT (fitonsidlar ta’siri misolida)

Authors

DOI:

https://doi.org/10.56292/SJFSU/vol31_iss3/a190

Keywords:

ignabargli o‘simliklar, fitofag hasharotlar, fitonsidlar, α-pinen, terpenoidlar, biologik nazorat.

Abstract

Ushbu maqola ignabargli o‘simliklar (Pinus sylvestris, Juniperus communis, Abies alba) ning fitonsidlari fitofag hasharotlar — Lymantria dispar va Sphinx pinastritga qanday ta’sir ko‘rsatishiga bag‘ishlangan. Fitonsidlar suv bug‘i distillatsiyasi bilan ajratilib, GC-MS usulida tarkibiy tahlil qilindi. Repellens va toksik samaralar Petri idishlarida 5 martalik takror bilan sinovdan o‘tkazildi. α-pinen 85 % repellensiya va 60 % o‘lim darajasi bilan eng yuqori faollikni namoyon qildi hamda β-pinen, sabinen va bornil atsetat ham sezilarli himoya xususiyatlariga ega boʻldi. Natijalar ignabarglilar chiqargan terpenoidlar fitofaglarga qarshi kuchli kimyoviy himoya mexanizmi ekanini tasdiqladi. Fitonsidlarga asoslangan biologik parchalanadigan biopestitsidlar ishlab chiqish mintaqaviy agroekotizimlar uchun istiqbolli yo‘nalish sifatida tavsiya etiladi.

Author Biography

  • Mamadjonovna, Farg‘ona davlat universiteti

    Farg‘ona davlat universiteti dotsenti v.b., b.f.f.d. (PhD)

References

ADABIYOTLAR RO‘YXATI

1. Babich, H., & Stotzky, G. (1983). “Phytoncides and their Role in Microbial Ecology.” Biological Reviews, 58(3), 425–459.

2. Zaytsev, V.V. (2017). “Фитонциды и их воздействие на насекомых.” Вестник Зоологии, 51(6), 497–506.

3. Gershenzon, J., & Dudareva, N. (2007). “The function of terpene natural products in the natural world.” Nature Chemical Biology, 3, 408–414.

4. Tukhtaev, X.R. (2022). “Pinus sylvestris ignalari asosida tayyorlangan efir moylarning fitofag hasharotlarga ta’siri.” O‘zbekiston Biologiya Jurnali, 1(2), 42–47.

5. Wagner, M.R., Clancy, K.M., Lieutier, F. (Eds.). (2006). Mechanisms and Deployment of Resistance in Trees to Insects. Springer.

6. Holopainen, J.K., & Gershenzon, J. (2010). “Multiple stress factors and the emission of plant VOCs.” Trends in Plant Science, 15(3), 176–184.

7. Ismailov, B.S. (2020). “Farg‘ona vodiysida o‘suvchi ignabargli daraxtlarning ekologik xususiyatlari.” O‘zMU Ilmiy axboroti, 2(57), 90–96.

8. Zokirova G.M. Fargʻona vodiysi ochiq urugʻli oʻsimliklarining entomofaunasi: Biol. fan. fals. dokt. (PhD) diss... –Farg‘ona, 2023. - 112 b.

Downloads

Published

2026-01-23

How to Cite

IGNABARGLI O‘SIMLIKLAR VA FITOFAG HASHAROTLAR O‘RTASIDAGI MUNOSABAT (fitonsidlar ta’siri misolida). (2026). Scientific Journal of the Fergana State University, 31(3), 190. https://doi.org/10.56292/SJFSU/vol31_iss3/a190

Most read articles by the same author(s)

1 2 > >>