TARJIMA JARAYONIDA MILLIY O‘ZIGA XOSLIKNI SAQLASH MASALALARI

Nurdinova Fotima Xolmirzayevna

doi:10.56292/SJFSU/vol31_iss6/a162

Mualliflar

Nurdinova Fotima Xolmirzayevna

Namangan davlat texnika universiteti

https://orcid.org/0009-0005-7809-8284

DOI:

https://doi.org/10.56292/SJFSU/vol31_iss6/a162

Kalit so‘zlar:

badiiy asar, predmet, muallif uslubi, tarjima tamoyillari, adekvat tarjima, ekvivalentlik, moslashtirish (adaptatsiya), izohli tarjima, milliy shakl, milliy-madaniy xususiyat, milliy kolorit, realiyalar, leksik birliklar, idiomalar, stilistika, obrazlilik, madaniy kontekst, ijodiy jarayon, transliteratsiya, transkripsiya.

Annotatsiya

Ushbu maqolada tarjimada milliy o‘ziga xos so‘zlarni yetkazish hamda muallifning individual uslubini to‘liq aks ettirishga xizmat qiluvchi asosiy tarjima prinsiplari ilmiy-nazariy nuqtai nazardan tahlil qilingan. Tadqiqotda milliy-madaniy birliklarni tarjima qilish jarayonida yuzaga keladigan qiyinchiliklar, ularning ekvivalentini topish, milliy rang-baranglikni saqlash va o‘quvchi uchun tushunarli tarzda yetkazish masalalari batafsil ko‘rib chiqilgan. Tadqiqot doirasida Mirzakalon Ismoiliyning “So‘na” asari tarjima obyekti sifatida tanlanib, undagi milliy realiyalar, leksik birliklar, obrazli ifodalar va muallifga xos stilistik vositalarning boshqa tilga o‘tkazilishiga oid amaliy misollar keltirilgan. Shuningdek, tarjimaning adekvatlik, ekvivalentlik, moslashtirish va izohli tarjima kabi metodlari qo‘llanish samaradorligi baholanib, milliy xususiyatlarni to‘g‘ri yetkazishning eng maqbul usullari yuzasidan xulosalar chiqarilgan.

Muallif haqida

Nurdinova Fotima Xolmirzayevna, Namangan davlat texnika universiteti

Namangan davlat texnika universiteti

“Xorijiy tillar” kafedrasi katta o‘qituvchi, filologiya fanlari bo‘yicha PhD

Adabiyotlar

1. Феодорова А. В. Основы общей теории перевода. Изд. 4-е, перераб и доп. - М: 1983 г.

2. Vоynich Е. L. Thе Gаdfly, Rеlеаsе Dаtе: Fеbruаry 1, 2009 [ЕBооk #3431] Lаst Updаtеd: Mаrch 16, 2018 Lаnguаgе: Еnglish, Prоducеd by Judy Bоss, аnd Dаvid Widgеr.

3. Войнич Э.Л. Овод Н. Волжина таржимаси, -М.: Государственное издательство художественной литературы, 1958 г.

4. Vоynich Е. L. Sо‘nа, tаrjimоn M. Ismоiliy, Nаshrgа tаyyоrlоvchi I. Аhmеdоv. -T: Yаngi аsr аvlоdi, 2023 y.

5. Salomov Gʻ. Tarjima nazariyasi asoslari. -T: O‘qituvchi nashiryoti, 1983 y.

6. Salomov Gʻ. Badiiy tarjimaning leksik-frazeologik masalalari. -T: Fan nashiryoti 1960 y.

7. Salomov Gʻ. Rus tilidan o‘zbekchaga maqol, matal va idiomalarni tarjima qilish masalasiga doir. -T: Fan nashiryoti 1961 y.

8. Gʻafurov I. Tarjimaning ijodiy jarayonlari va pragmatizm. Qiyosiy tarjimashunoslik va tarjima nazariyasi muammolari (Respublika ilmiy anjuman materiallari). -T: 2007, b.180.

9. Lapasov J. Badiiy matn va lisoniy tahlil. -T: 1995, b.166.

10. Rahimov Gʻ. Tarjima nazariyasi va amaliyoti. -T: O‘zbekiston Milliy Ensiklopediyasi nashriyoti, 2016, -b. 108.

11. Sirojiddinov Sh., Odilova G. Badiiy tarjima asoslari. Monografiya. – T: Mumtoz so‘z, 2011, - b.60.

12. Sodiqov Z. Tarjima nazariyasi va amaliyoti. -T: 2023, -b.132.

13. Umarxo‘jayev M. Tarjima dunyosi va uning falsafasi. Tarjimaning lingvokognitiv, kommunikativ-pragmatik va lingvokul’turologik aspektlari. Respublika ilmiy-amaliy anjumani materiallari to‘plami. - Andijon: 2015, -b.208.

14. Quronov D., Mamajonov Z., Sheraliyeva M. Adabiyotshunoslik lug‘ati. -T: Akademnashr, 2010, -b.210.