FARG‘ONA VODIYSI OLMAZOR BOG‘LARI TANGACHAQANOTLI HASHAROTLARINING (INSECTA: LEPIDOPTERA) TUR TARKIBI
DOI:
https://doi.org/10.56292/SJFSU/vol31_iss3/a188Keywords:
Farg‘ona vodiysi, olmazor bog‘lar, Lepidoptera, Tortricidae, tur tarkibi, monitoring, zararkunandalar.Abstract
Maqolada Farg‘ona vodiysi olmazor bog‘larida uchraydigan tangachaqanotli (Lepidoptera) hasharotlarning tur tarkibi ularning mahalliy nomlari bilan birgalikda keltirilgan. Tadqiqotlar 2020-2024-yillar davomida Farg‘ona, Andijon va Namangan viloyatlarining bog‘dorchilikka ixtisoslashgan hududlarida olib borilgan. Hasharotlarning imagolari yorug‘lik tuzoqlari yordamida yig‘ilib, klassik morfologik hamda genital belgilari asosida identifikatsiya qilingan. Turlarning ro‘yxati sistematik tartibda berilgan. Farg‘ona vodiysining olmazor bog‘larida jami 15 ta oilaga mansub 43 ta tur aniqlangan. Ular orasida Tortricidae (barg o‘rovchilar) oilasiga mansub turlar son jihatidan ustunlik qiladi. Tadqiqot natijalari mevali bog‘larda keng tarqalgan va iqtisodiy zarar yetkazuvchi turlarni aniqlash, ularning trofik munosabatlardagi o‘rnini baholash, shuningdek, ekologik asoslangan kurash choralarini ishlab chiqishda muhim ahamiyat kasb etadi.
References
1. Altermatt F. Climatic warming increases voltinism in European butterflies and moths. Proceedings of the Royal Society B-Biological Sciences, 2010, 277 (1685): 1281-1287. doi:10.1098/rspb.2009.1910..
2. Schär C., Vidale P.L., Lüthi D., Frei C., Häberli C., Liniger M.A. & Appenzeller C. The role of increasing temperature variability in European summer heatwaves. Nature, 2004, 427 (6972): 332.
3. Siwei Guo, Xuezhen Ge, Ya Zou, Yuting Zhou, Tao Wang and Shixiang Zong. Projecting the Global Potential Distribution of Cydia pomonella (Lepidoptera: Tortricidae) Under Historical and RCP4.5 Climate Scenarios. Journal of Insect Science, 2021. 21(2): 1-12.
4. Пак С.С. Яблонная плодожорка в Узбекистане и биологическое обоснование системы мероприятие по борьбе с ней: Автореф. дисс. ... канд. биол. наук. – Кишинев, 1985. - 24 c.
5. Шерматов М.Р., Ботиров Э.А. Материалы к биологии восточной плодожорки (Grapholitha Molesta Busck.) в Западной Ферганы // International conference Innovative research of the XXI century science and education. – Djakarta, Indonesia, May, 2021. – Р. 9-12.
6. Shermatov M.R. Farg‘ona vodiysi agroekotizimlari tangachaqanotli hasharotlari (Insecta, Lepidoptera): Biol. fan. dokt. (DSc) diss.. – Toshkent, 2024. - 447 b.
7. Голуб В.Б., Цуриков М.Н., Прокин А.А. Коллекции насекомых: сбор, обработка и хранение материала. –М.: Товарищество научных изданий КМК, 2012. –339 с.
8. Шаповалов М.И. Энтомологическая коллекция: Учебное пособие. –Майкоп: изд-во АГУ, 2021. – 52 с.
Downloads
Published
Issue
Section
License
Copyright (c) 2025 Scientific journal of the Fergana State University

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
How to Cite
Most read articles by the same author(s)
- , , , ON THE RECORD OF CIDARIA DISTINCTATA STAUDINGER, 1892 (LEPIDOPTERA: GEOMETRIDAE, LARENTIINAE) IN THE FERGANA VALLEY , Scientific journal of the Fergana State University: No. 2 (2025): FarDU ilmiy xabarlari jurnali (Tabiiy fanlar)
- , , LEAFROLLERS (LEPIDOPTERA, TORTRICIDAE) OF AGROECOSYSTEMS OF THE FERGHANA VALLEY , Scientific journal of the Fergana State University: No. 3 (2024): FarDU.Ilmiy xabarlar jurnali (Aniq va tabiiy fanlar)
- , SPECIES COMPOSITION AND TAXONOMIC ANALYSIS OF LEPIDOPTERANS (INSECTA, LEPIDOPTERA) OF AGROECOSYSTEMS OF THE FERGANA VALLEY , Scientific journal of the Fergana State University: No. 6 (2024): FarDU.Ilmiy xabarlar jurnali (Aniq va tabiiy fanlar)
- Malikjon Shermatov , ZOOGEOGRAPHICAL ANALYSIS OF LEPIDOPTERA INSECTS (INSECTA: LEPIDOPTERA) OF THE AGROECOSYSTEM OF THE FERGHANA VALLEY , Scientific journal of the Fergana State University: No. 1 (2023): Scientific journal of the Fergana State University (Exact and natural sciences)
- , THE ROLE OF ENVIRONMENTAL FACTORS IN EXPANSION OF THE AREAS OF LEPIDOPTERA INSECTS (INSECTA: LEPIDOPTERA) , Scientific journal of the Fergana State University: No. 4 (2023): Scientific journal of the Fergana State University (Exact and natural sciences)
- , , METHODS FOR MONITORING POPULATION DENSITIES OF LEPIDOPTERAN PESTS , Scientific journal of the Fergana State University: No. 3 (2024): FarDU.Ilmiy xabarlar jurnali. Ilova to'plam (Aniq va tabiiy fanlar)
- , DEVELOPMENT CYCLES AND PHENOLOGICAL FEATURES OF LEPIDOPTERA INSECTS AGROECOSYSTEMS OF THE FERGHANA VALLEY , Scientific journal of the Fergana State University: No. 3 (2024): FarDU.Ilmiy xabarlar jurnali (Aniq va tabiiy fanlar)
- , METALLIC NOCTUID MOTHS (LEPIDOPTERA, NOCTUIDAE, PLUSIINAE) OF AGROECOSYSTEMS OF THE FERGHANA VALLEY , Scientific journal of the Fergana State University: No. 3 (2024): FarDU.Ilmiy xabarlar jurnali. Ilova to'plam (Aniq va tabiiy fanlar)
- , INFLUENCE OF FOOD PLANTS ON THE DEVELOPMENT AND MORPHOLOGICAL CHARACTERISTICS OF MYTHIMNA UNIPUNCTA , Scientific journal of the Fergana State University: No. 5 (2023): FarDU ilmiy xabarlari jurnali (Aniq va tabiiy fanlar)
- , PARTICIPATION OF LEPIDOPTERA INSECTS IN BIODAMAGE OF AGRICULTURAL CROPS AND ITS ECONOMIC CONSEQUENCES , Scientific journal of the Fergana State University: No. 3 (2024): FarDU.Ilmiy xabarlar jurnali. Ilova to'plam (Aniq va tabiiy fanlar)