logo
O‘zbekcha

XITOZANNI EDTA YORDAMIDA MODIFIKATSIYALASH

Mualliflar

DOI:

https://doi.org/10.56292/SJFSU/vol31_iss5/a124

Kalit so‘zlar:

xitozan, etilendiamintetraatsetat kislota, modifikatsiya, N-atsil hosila, infraqizil spektr, rentgen fazaviy diffraktogramma, SEM tahlil.

Annotatsiya

Xitozan va etilendiamintetraatsetat kislota (EDTA) o‘zaro ta’sirining mahsulotlari ko‘pincha qattiq va gidrogel membranalarni tayyorlashda qo‘llaniladi. Ushbu tadqiqotda biz xitozan va EDTA o‘rtasidagi reaksiyani an’anaviy yuqori harorat va siljish deformatsiyalari talab qiluvchi qattiq fazadagi sharoitlardan farqli ravishda, eritma muhitida amalga oshirishni maqsad qildik.

Reaksiya birikish/eliminatsiya mexanizmi asosida kechib, aminoguruhlarning amid funksiyasi qayta tiklanadi hamda amidlar hosil bo‘ladi. Infraqizil spektrlari, rentgen fazaviy diffraktogrammalari va elektron mikroskopiya natijalari asosida xitozan hamda olingan mahsulot taqqoslanganda reaksiyaning еtarli darajada amalga oshgani aniqlandi.

EDTA bilan N-atsillanish mahsulotini olish uchun molekulyar og‘irligi 93,07 kDa, deatsetillanish darajasi 91,6 % bo‘lgan Eurygaster integriceps xitozanidan foydalanildi. O‘tkazilgan tajribalar natijasida xitozanning EDTA bilan N-atsillanish reaksiyasi uchun optimal sharoit 40 ºC haroratda 4 soat davomida olib borilishi ekanligi belgilandi. Ushbu sharoitda reaksiyaning mahsuldorligi 42,6 % ni tashkil etdi.

Mualliflar haqida

  • Xaitbayev Alisher Xamidovich, O‘zbekiston milliy universiteti

    O‘zbekiston milliy universiteti, kimyo fanlari doktori, professor

  • Karimov Sherali Xasanovich, Farg‘ona davlat universiteti

    Fargʻona davlat universiteti, kimyo kafedrasi katta oʻqituvchisi, PhD

Adabiyotlar

1. Sh.Karimov, A.Xaitbayev. Xitozan ajratib olish usullarini optimallash. FarDU ilmiy xabarlar. 2022-yil 6-son. 472-475 b.

2. Sh.Karimov. Ikki asosli kislotalar bilan xitozan tuzlarini olish. Ilm-zakovatimiz – senga, ona-Vatan! FarDU, Respublika ilmiy-amaliy anjumani materillari, 2023-yil 25-aprel, 37-38 b.

3. C.З. Роговина, Г.А. Вихорева, Т.А. Акопова, И.Н. Горбачева, С.Н. Зеленецкий. Исследование взаимодействия хитозана с твердыми oрганическими кислотами в условиях сдвиговых деформаций // Высокомолекулярные соединения, Серия А, 1997, том 39. № 6, с. 941-946.

4. Bhaskar B., Namdeo Sh., Deshmukh S., Birudev K. Natural Polymers in Drug Delivery Development. Re-search Journal of Pharmaceutical Dosage Forms and Technology. 2014, vol. 6, no. 1, pp. 54-57.

5. Vishakha G.K., Butte K., Rathod S. Natural Polymers-A comprehensive Review. International Journal of Research in Pharmaceutical and Biomedical Sciences. 2012, vol. 3, no. 4, pp. 1597-1613.

6. Р.Р. Вильданова, Н.Н. Сигаева, Е.А. Фаянова, О.С. Куковинец, Н.М. Власова, С.В. Колесов. Интерполиэлектролитные гидрогели на основе хитозана и пектина. Вестник Башкирского университета. 2017. Т. 22. №1. C 72-75

7. А.А. Юсова, И.М. Липатова. Механоинициированное гелеобразование в растворах хитозана с низкой степенью деацетилирования. // Журнал прикладной химии. 2013. Т. 86. Вып.4. С. 585-592.

8. Р.Р. Вильданова, Н.Н. Сигаева, О.С. Куковинец, Н.М. Власова, С.В. Колесов. Модифицированные гиалуроновая кислота и хитозан для получения гидрогелей. Вестник Башкирского университета. 2016. Т. 21. №1. C 63-69.

9. Sh.Karimov. Oksalil xitozan sintezi. FarDU ilmiy xabarlar. 2024-yil 6-son. 143-149 b.

Yuklab olishlar

Nashr etilgan

2026-01-27

Qanday iqtibos keltirish

XITOZANNI EDTA YORDAMIDA MODIFIKATSIYALASH . (2026). Scientific Journal of the Fergana State University, 31(5), 124. https://doi.org/10.56292/SJFSU/vol31_iss5/a124