logo
O‘zbekcha

SCHOENOPLECTUS TRIQUETER O‘SIMLIGINING EKOTIZIM BARQARORLIGINI TA’MINLASHDAGI RO‘LI, TIBBIY VA EKOLOGIK AHAMIYATI

Mualliflar

DOI:

https://doi.org/10.56292/SJFSU/vol31_iss5/a120

Kalit so‘zlar:

Schoenoplectus triqueter, Scirpus triqueter, biologik faol modda, flavonoid, fenolik birikma, polisaxarid, organik kislota, antioksidant faollik, antibakterial xususiyat, sitotoksik ta’sir, A549 hujayrasi, apoptoz, biofiltr, ekologik muhofaza, farmatsevtika istiqbollari.

Annotatsiya

Ushbu maqolada Schoenoplectus triqueter (Scirpus triqueter) o‘simligining tarqalish areallari, ekologik funksiyalari hamda kimyoviy tarkibidagi biologik faol moddalari o‘rganilgan. Tadqiqot davomida mazkur turning suv havzalarida tabiiy biofiltr sifatida suv sifatini yaxshilashdagi roli, ekotizim barqarorligini saqlashdagi ahamiyati tahlil qilindi. O‘simlikning ildiz va poya qismlaridan ajratib olingan ekstraktlarning kimyoviy tarkibi aniqlanib, flavonoidlar, fenolik birikmalar, polisaxaridlar, organik kislotalar va uglevodlarning mavjudligi qayd etildi. Shuningdek, ekstraktlarning antioksidant, antibakterial hamda sitotoksik xususiyatlari aniqlanib, ayniqsa A549 o‘pka saratoni hujayralariga selektiv ta’siri ilmiy asoslandi. Olingan natijalar Schoenoplectus triqueter o‘simligining ekologik muhofaza nuqtai nazaridan ahamiyatini ta’kidlab, farmatsevtika sohasida istiqbolli xomashyo bo‘lish imkoniyatini ko‘rsatadi.

Mualliflar haqida

  • Nazarov Otabek Mamadaliyevich, Farg‘ona davlat universiteti

    Farg‘ona davlat universiteti Kimyo kafedrasi dotsenti, k.f.b.f.d (PhD)

  • Yusupov Islombek Abdumutalib oʻgʻli, Farg‘ona davlat universiteti

    Central Asian Medical Universit assistenti, Farg‘ona davlat universiteti tayanch doktoranti,

     

Adabiyotlar

1. Dawson, F.H. and Hughes, G.M., 2002. Life cycle, ecology and distribution of Schoenoplectus triqueter (L.) Palla (Cyperaceae), Triangular Club-rush, in Britain and Ireland. Watsonia, 24, pp.57–67.

2. Egorova, T. V. (2005). A taxonomic review of the genus Schoenoplectus (Reichenb.) Palla (Cyperaceae) flora of Northern Eurasia. Novosti Sistematiki Vysshikh Rasteniy, 37, 49–79.

3. Yang, M. H., Kim, Y. S., Ha, I. J., & Ahn, K. S. (2024). Anti-tumor activity of Schoenoplectus triqueter extract by suppressing the STAT3 signaling pathway in A549 lung adenocarcinoma cells. Natural Product Sciences, 30(3), 198–207. https://doi.org/10.20307/nps.2024.30.3.198

4. Khan N., Hassan A., Ullah H., Akmal Z., Khan M. Y., Khan S. U. (2020). Schoenoplectus triqueter (L.) Palla o‘simligining antibakterial xususiyatlarini o‘rganish. Open Access Journal. Qabul qilingan: 21.01.2020; Qayta ko‘rib chiqilgan: 15.03.2020; Tasdiqlangan: 20.03.2020; Onlayn chop etilgan: 29.03.2020.

5. Kim, G. Y., Lee, C. W., Yoon, H. S., & Joo, G. J. (2005). Changes of distribution of vascular hydrophytes in the Nakdong River estuary and growth dynamics of Schenoplectus triqueter, waterfowl food plant. The Korean Journal of Ecology, 28(1), 1–10.

6. Rich, T. C. G., & Fitzgerald, R. (2002). Life cycle, ecology and distribution of Schoenoplectus triqueter (L.) Palla (Cyperaceae), Triangular Club-rush, in Britain and Ireland. Watsonia, 24, 57–67.

7. Blanchard, O. (2020). Macroeconomics (8th ed.). Pearson Education.

8. Lomborg, B. (2001). The Skeptical Environmentalist: Measuring the Real State of the World. Cambridge University Press.

9. Goglio, P., & Bertoni, D. (2021). Sustainable Development and Green Economy: A Global Overview. Springer.

10. Mazzucato, M. (2018). The Value of Everything: Making and Taking in the Global Economy. Penguin Books.

11. International Energy Agency (IEA, 2021). World Energy Outlook 2021. International Energy Agency.

12. Costanza, R., et al. (2014). Time to Leave GDP Behind. Nature 505, 283–285.

13. Jackson, T. (2009). Prosperity Without Growth: Economics for a Finite Planet. Earthscan.

14. Pachauri, R.K., & Reisinger, A. (2007). Climate Change 2007: Synthesis Report. Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC).

Yuklab olishlar

Nashr etilgan

2026-01-27

Qanday iqtibos keltirish

SCHOENOPLECTUS TRIQUETER O‘SIMLIGINING EKOTIZIM BARQARORLIGINI TA’MINLASHDAGI RO‘LI, TIBBIY VA EKOLOGIK AHAMIYATI. (2026). Scientific Journal of the Fergana State University, 31(5), 120. https://doi.org/10.56292/SJFSU/vol31_iss5/a120