logo
O‘zbekcha

ФОРМИРОВАНИЕ ЭКОЛОГИЧЕСКИХ СЕТЕЙ НА ОСНОВЕ МОДЕЛИРОВАНИЯ ЛАНДШАФТНОЙ СВЯЗНОСТИ

Авторы

DOI:

https://doi.org/10.56292/SJFSU/vol31_iss6/a267

Ключевые слова:

биоразнообразие, ландшафтная связь, ландшафтная сплоченность, морфологические показатели, струк-турная связь, функциональная связь, mspa, mcr, экологические сети.

Аннотация

В данной статье научно проанализировано моделирование экологической связности ландшафтов, структуры и функциональные особенности связей, а также их значение для устойчивости экосистем, являющиеся важными направлениями современной ландшафтной экологии. В исследовании рассматриваются антропогенные изменения в геосистемах, процессы фрагментации и их влияние на биологическое разнообразие. Также раскрыто, каким образом конфигурация ландшафта, форма, размер и пространственное расположение природных территорий воздействуют на миграцию видов, генетический обмен и устойчивость экосистем. В статье приведён сравнительный анализ подходов и критериев, применяемых для оценки структурной и функциональной связности ландшафтов. Данный подход имеет важное практическое значение для охраны природы, планирования экокоридоров, сохранения биологического разнообразия и совершенствования региональной экологической политики.

Биографии авторов

  • Abduganiev Olimjon Isomiddinovich, Fargʻona davlat universiteti

    Farg‘ona davlat universiteti Geografiya kafedrasi professori, DSc.

  • Kosimov Dilshodbek Baxodirovich, Fargʻona davlat universiteti

    Farg‘ona davlat universiteti, o‘qituvchi

  • Mamirova Zulfiya Ibroximjon qizi, Abu Ali ibn Sino nomidagi ixtisoslashgan maktab

    Abu Ali ibn Sino nomidagi ixtisoslashgan maktab Farg‘ona

    fillialining Geografiya fani o‘qituvchisi

Библиографические ссылки

1. Гродзинський МД. Пізнання ландшафту: місце і простір. Том 2. Київ: Київський університет; 2005. 503с

2. Хорошев А. В., Алещенко Г. М. Иерархическая организация межкомпонентных связей в ландшафте // Вестник Московского университета. Серия 5. География. 2012. №3. URL: https://cyberleninka. ru/article/n/ ierarhicheskaya -organizatsiya-mezhkomponentnyh-svyazey-v-landshafte (дата обращения: 19.10.2025).

3. Шушкова ЕВ, Сидорович АА, Лукина ИИ. Проницаемость ландшафтов и сред обитания для животных: обзор существующих подходов. Журнал Белорусского государственного университета. География. Геология. 2023;1:47–56. https://doi.org/ 10.33581/2521-6740-2023-1-47-56.

4. Taylor, Philip D.; Fahrig, Lenore; Henein, Kringen; Merriam, Gray (1993). "Connectivity Is a Vital Element of Landscape Structure" (PDF). Oikos. 68 (3). JSTOR: 571.

5. FISCHER, JOERN; LINDENMAYER, DAVID B.; FAZEY, IOAN (2004). "Appreciating Ecological Complexity: Habitat Contours as a Conceptual Landscape Model". Conservation Biology. 18 (5). Wiley: 1245–1253.

6. Fischer, J. and D.B. Lindenmayer. 2006. Beyond fragmentation: the continuum model for fauna research and conservation in human-modified landscapes. Oikos, 112: 473–480.

7. Baguette, Michel; Blanchet, Simon; Legrand, Delphine; Stevens, Virginie M.; Turlure, Camille (November 24, 2012). "Individual dispersal, landscape connectivity and ecological networks". Biological Reviews. 88 (2).

8. Wiley: 310–326. Baudry, Jacques, and Karl-Friedrich Schreiber. Connectivity and connectedness: functional versus structural patterns in landscapes. Ferdinand Schöningh, 1988.

9. Tischendorf, Lutz; Fahrig, Lenore (2000). "On the usage and measurement of landscape connectivity". Oikos. 90 (1). Wiley: 7–19.

10. Merriam, G. (1984). Connectivity: a fundamental ecological characteristic of landscape pattern. In: Brandt, J. and Agger, P. (eds), Proceedings of the 1st international seminar on methodology in landscape ecological research and planning. Roskilde University. Denmark, Pg 5-15.

11. With, Kimberly A.; Gardner, Robert H.; Turner, Monica G. (1997). "Landscape Connectivity and Population Distributions in Heterogeneous Environments". Oikos. 78 (1). JSTOR: 151.

12. Ament, R., R. Callahan, M. McClure, M. Reuling, and G. Tabor (2014). Wildlife Connectivity: Fundamentals for conservation action (Report). Center for Large Landscape Conservation: Bozeman, Montana.

13. Crooks Kevin R., Sanjayan, M. (2006). "Connectivity conservation: maintaining connections for nature". Connectivity Conservation. Cambridge: Cambridge University Press. pp. 1–20.

14. Barnosky, Anthony D.; Hadly, Elizabeth A.; et al. (2012). "Approaching a state shift in Earth's biosphere". Nature. 486 (7401). Springer Science and Business Media LLC: 52–58.

15. Foley, J. A. (July 22, 2005). "Global Consequences of Land Use". Science. 309 (5734). American Association for the Advancement of Science (AAAS): 570–574.

16. Ayram, C., Mendoza, M., Etter, A., Salicrup, D. (2016). Habitat connectivity in biodiversity conservation: A review of recent studies and applications. Progress in Physical Geography. Vol. 40 (1) Pg 7–37.

17. Cowen, Robert K.; Sponaugle, Su (2009-01-01). "Larval Dispersal and Marine Population Connectivity". Annual Review of Marine Science. 1 (1): 443–466.

18. Calabrese, J. M., and W. F. Fagan. 2004. A comparison-shopper's guide to connectivity metrics. Frontiers in Ecology and the Environment 2:529-536.

19. Summerhayes C.P. et al. The future extent of the Anthropocene epoch: A synthesis. Global and Planetary Change 242 (2024) 104568 C.P. https://doi.org/ 10.1016/j.gloplacha.2024.104568

20. Lewis S.L. and Maslin M.A. (2015) Defining the Anthropocene. Nature 519: 171–180.

21. With, Kimberly A., 'Landscape Connectivity', Essentials of Landscape Ecology (Oxford, 2019; online edn, Oxford Academic, 22 Aug. 2019), https://doi.org/10.1093/oso/ 9780198838388.003.0005, accessed 18 Oct. 2025.

22. United Nations. (2018). The World ’s Cities in 2018 Data Booklet (ST/ESA/SER.A/417). In Department of Economic and Social Affairs, Population Division. https://www.un.org/en/events/citiesday/assets/pdf/the_worlds_cities_in_2018_data_booklet.pdf

23. Diniz, M. F., Cushman, S. A., Machado, R. B., & De Marco Júnior, P. (2020). Landscape connectivity modeling from the perspective of animal dispersal. Landscape Ecology, 35, 41–58. https://doi.org/10.1007/s10980-019-00935-3.

24. Shao D, Liu K, Mossman HL, Adams MP, Wang H, Li D, Yan Y, Cui B (2021) A prioritization metric and modelling framework for fragmented saltmarsh patches restoration. Ecol Indic 128:107833.

25. Fahrig L (2013) Rethinking patch size and isolation effects: the habitat amount hypothesis. J Biogeogr 40(9):1649–1663.

26. McGarigal K, Cushman SA, Ene E (2012) FRAGSTATS v4: spatial pattern analysis program for categorical and continuous maps. Computer software program produced by the authors at the University of Massachusetts, Amherst. http://www.umass.edu/landeco/research/ fragstats/frags tats.html.

Опубликован

2026-02-03

Выпуск

Раздел

География

Как цитировать

ФОРМИРОВАНИЕ ЭКОЛОГИЧЕСКИХ СЕТЕЙ НА ОСНОВЕ МОДЕЛИРОВАНИЯ ЛАНДШАФТНОЙ СВЯЗНОСТИ. (2026). Научный вестник Ферганский государственный университета, 31(6), 267. https://doi.org/10.56292/SJFSU/vol31_iss6/a267