logo
O‘zbekcha

THE PHENOMENON OF SOUND TRANSFER IN THE POEMS OF REPRESENTATIVES OF THE KHORASANI STYLE OF TAJIKI-PERSIAN LITERATURE

Authors

DOI:

https://doi.org/10.56292/SJFSU/vol31_iss6/a177

Keywords:

Khorasani style, Tajik language, poetry, poets, word, sound, phonetic, displacement (“а, о, у, и, ӯ, е, й, ҳ, ш, ё”).

Abstract

The article examines the phonetic and stylistic features of sound metathesis in the poetry of representatives of the Khorasani style of Tajik and Persian literature. Since the Tajik language has undergone a long historical development and reached its peak during the Samanid era, an analysis of poetic works from this period reveals that sound metathesis was widely used in Khorasani-style poetry, with some forms preserved in modern Tajik. This phenomenon primarily involves vowels and consonants such as (“а, о, у, и, ӯ, е, й, ҳ, ш, ё”). Although metathesis is mainly a phonetic process, it also contributes to stylistic, morphological, and expressive features of poetic language. Moreover, certain metathetic forms provide valuable insights into the early stages of spoken Tajik-Dari and its dialects, some of which have remained part of the modern Tajik literary lexicon.

Author Biographies

  • Муртозоев Холмурод Ризоқулович1

    1доктори фалсафа оид ба фанҳои филологӣ (PhD), дотсенти кафедраи филологияи тоҷик ва забонҳои шарқи ДДС

  • Убайдуллозода Мавзуна Аъзам

    доктори фалсафа (PhD), аз рӯйи ихтисоси филологӣ - муовини ректор оид ба тарбияи МТҒ-и Донишкадаи тиббӣ-иҷтимоии Тоҷикистон

References

1.Ашъори ҳамасрони Рӯдакӣ (таҳти таҳрири Абдулғанӣ Мирзоев). – Сталинобод: Нашриёти давлатии Тоҷикистон, 1958. –407 с.

2.Ашъори ҳамасрони Рӯдакӣ (Таҳияи матн ва луғату тавзеҳот аз Худоӣ Шарифов ва Абдушукур Абдусатторов) // Ахтарони адаб, ҷилди 2. –Душанбе: Адиб, 2007. –480 с.

3.Донишномаи Рӯдакӣ. – Душанбе, ҷилди 1. – 2008. –592 с.

4.Қосимӣ З. Сабки адабӣ аз дидгоҳи забоншиносӣ / З. Қосимӣ, – Теҳрон, интишороти Амири Кабир – 2014. –277 с.

5.Қосимова М. Н. Мухтасар оид ба истилоҳоти забоншиносии пешини тоҷик / М. Н. Қосимова. – Душанбе, 2003. –113 с.

6.Қосимова М. Н. Таърихи забони адабии тоҷик (асрҳои 9-10). Ҷилди 1 / М. Н. Қосимова. –Душанбе, 2012. – 568 с.

7.Маликушшуаро Баҳор. Сабкшиносӣ ё таърихи татаввури насри форсӣ / Баҳор Маликушшуаро. –Душанбе: Бухоро, 2012. –570 с.

8. Муртозоев Х. Вижагиҳои ифодаи хушоҳангӣ дар ашъори шоирони сабки хуросонӣ / Х. Муртозоев // Паёми ДМТ, № 1. – Душанбе, 2020. –С. 184-188.

9. Муртозоев Х. Вижагиҳои савтӣ ва услубии ҳодисаи афзоиш дар ашъори

намояндагони сабки хуросонии адабиёти тоҷику форс. Маҷаллаи илмии донишгоҳи давлатии Фарғона (FarDU Ilmiy xabarlar. “Ijtimoiy gumanitar fanlar” №6/2024). Фарғона – 2024, 482 с. (сафҳаҳои 374-383).

10. Мухторӣ Қ. Хусусиятҳои луғавию услубии ашъори Рӯдакӣ / Қ. Мухторӣ. –Душанбе: Деваштич, 2006. –130 с.

11. Мухторов З. М. Таърихи забони тоҷикӣ / З. М. Мухторов. –Душанбе: Ҳумо, 2003. –152 с.

12. Муҳаммадҳусайни Бурҳон. Бурҳони қотеъ / Бурҳон Муҳаммадҳусайни. – Душанбе: Адиб, ҷилди 1, 1993. –416 с.

13. Робиаи Балхӣ. ... Дарёи каронанопадид (маҷмӯаи ашъори боқимондаи Робиаи Балхӣ) (Таҳиягарон, муаллифони сарсухан ва муҳаррирони масъул: Анзурати Маликзод, Шамсиддин Муҳаммадиев). – Душанбе: ТҶБ “Истиқбол”, 2010. –80 с.

14. Саймиддинов Д. Вожашиносии забони форсии миёна / Д. Саймиддинов. – Душанбе, Пайванд, 2001. – 310 с.

15. Саломов М. Вижагиҳои савтӣ, маъноӣ ва маҷозию фразеологии забони шеъри тоҷикӣ / М. Саломов. –Душанбе: Пойтахт, 2017. –266 с.

16. Холиқзода Ш. Абӯшакури Балхӣ ва осори ӯ / Ш. Холиқзода. – Душанбе, 2013. –112 с.

17. Хаскашев Т. Н. Фонетикаи забони адабии тоҷик / Т. Н. Хаскашев. –Душанбе: Маориф, 1989. –407 с.

18. Хоҷаев Д. Донишномаи мухтасари таърихи афкори забоншиносии тоҷик / Д. Хоҷаев. –Душанбе, 2017. –303 с.

19. Шамисо, С. Сабкшиносии шеър / С. Шамисо, чопи нӯҳум, –Теҳрон, интишороти Фирдавс, 1382, – 323с.

Downloads

Published

2026-02-04

How to Cite

THE PHENOMENON OF SOUND TRANSFER IN THE POEMS OF REPRESENTATIVES OF THE KHORASANI STYLE OF TAJIKI-PERSIAN LITERATURE. (2026). Scientific Journal of the Fergana State University, 31(6), 177. https://doi.org/10.56292/SJFSU/vol31_iss6/a177