logo
O‘zbekcha

THE TRADITION OF KHAMSA AND THE PLACE OF THE DASTAN "GULSHAN UL-ANVAR" BY YAHYA BEY TASHLICALI

Authors

DOI:

https://doi.org/10.56292/SJFSU/vol31_iss3/a114

Keywords:

Keywords: Khamsa writing, first epic poem, structure, basmala, tradition, innovation, artistic mastery.

Abstract

This article analyzes the development of the Khamsa tradition in Eastern literature, focusing on the examples of the first epics in Nizami Ganjavi’s and Tashlijali Yahya Bey’s "Khamsa" collections. Tashlijali Yahya Bey, a prominent figure in Ottoman Turkish literature, is shown to have modeled the structure of his first epic "Gulshan ul-anvar" after Ganjavi’s "Makhzan ul-asror" and Navoi’s "Hayrat ul-abror." This is demonstrated through specific examples. In particular, the article highlights a significant innovation in the epic - the crucial role of three basmala chapters in the composition of the poem. The analysis of the structure and essence of these chapters, which do not exist as separate chapters in Nizami’s epic, serves to substantiate the author's artistic mastery and individual style.

Author Biography

  • , Navoiy innovatsiyalar universiteti

    Navoiy innovatsiyalar universiteti dotsenti, f.f.f.d.,PhD. Navoiy davlat universiteti doktoranti (DSc)

References

Amil Çelebioğlu, Kanüni Devri Türk Edebiyati, Istanbul, 1994. – S. 78.

Bayram Ali Kaya. Şehrengîz. İslam ansiklopedisi. 38.cilt. İstanbul, 2011.

Bayram Ali Kaya. Taşlicali Yahya bey. İslam ansiklopedisi, 40.cilt. İstanbul, 2011.

Бертельс Е.Э.Избранные труды. Низами. Монография. Издательство Восточной литературы. Москва, 1962.

Kocaman S. Taşlicali Yahya bey’in Kanuni Sultan Suleyman’a sundugu kasideler uzerine bir yorum denemesi. Yüksek lisans tezi. İstanbul, 2005.

Köplülüzade F.M. Eski shairlerimiz Divan edebiyatı antolojisi. İstanbul, 1931.

Levend O.S.Ali Şir Nevaı. Hayatı, sanatı ve kişiligi. I cilt. Ankara: Turk tarih kurumu basimevi, 1965.

Nizami-yi Gencevi’nin “Mahzen ü’l-esrar” mesnevisine Osmanli sahasinda yazilmiş türkce nazireler. (Hazırlayan H. Acar). Diyarbakır, 2002.

Sağlam A. Taşlicali Yahyâ bey ve Hamse’si. Doktora tezi. Diyarbakir, 2016.

Taşlıcalı Y. Gülşen-i envar’ın karşılaştırmalı metni (Karşılaştırmalı metin hazırlanırken mesnevînin şu nüshaları kullanılmıştır: 1- Millet Kütüphanesi (Ali Emirî Efendi Manzum Eserler) 993; 2- Milli Kütüphane 60 Hk 1/1 (1b-81a); 3- Râşid Efendi Kütüphanesi 1124).

Эркинов А. Алишер Навоий “Хамса”си талқини манбалари (XV-XX аср боши). Т.:Tamaddun, 2018.

Эркинов С.”Хамса” анъаналари // Алишер Навоий “Хамса”си. Тадқиқотлар. Т.: ”Фан”, 1986.

Çavuşoğlu M. Yahya Bey, İslam Ansiklopedisi, Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları, Millî Eğitim Basımevi, 1986, 13.

Зоҳидов В. Улуғ шоир ижодининг қалби. Тошкент: “Ўзбекистон”. 1970.

Şentürk, A. A. ve Kartal A. Eski Türk Edebiyatı Tarihi. İstanbul: Dergâh Yayınları. 2005.

Шодиев Э. “Хамса” ва форс-тожик адабиёти // Алишер Навоий “Хамса”си. Тадқиқотлар. Тошкент: ”Фан”, 1986.

Downloads

Published

2025-06-25

How to Cite

THE TRADITION OF KHAMSA AND THE PLACE OF THE DASTAN "GULSHAN UL-ANVAR" BY YAHYA BEY TASHLICALI. (2025). Scientific Journal of the Fergana State University, 31(3), 114. https://doi.org/10.56292/SJFSU/vol31_iss3/a114

Most read articles by the same author(s)

1 2 3 > >>