SUG‘ORILADIGAN OʻTLOQI SAZ TUPROQLARINING GALOGENETIK XUSUSIYATLARI
DOI:
https://doi.org/10.56292/SJFSU/vol31_iss6/a284Kalit so‘zlar:
sug‘oriladigan tuproqlar, o‘tloqi saz tuproqlar, galogenetik jarayonlar, sho‘rlanish, mineral tarkib, melioratsiya, gips, anion, kation.Annotatsiya
Maqolada sug‘oriladigan o‘tloqi saz tuproqlarning galogenetik xususiyatlari va ularning shakllanish jarayonlari tahlil qilingan. Tuproqdagi tuzlarning miqdori, sho‘rlanish darajasi, tuzlar taqsimoti va tuzlarning migratsiya jarayonlari aniqlangan. Tadqiqot natijalariga ko‘ra, sug‘orish sharoitida tuzlarning qayta taqsimlanishi tuproqning genetik qatlamlariga ta’sir ko‘rsatib, galogenetik jarayonlarni faollashtiradi. Shu bois, sug‘oriladigan o‘tloqi saz tuproqlarning galogenetik xususiyatlarini chuqur o‘rganish melioratsiya va agrotexnika tadbirlarini samarali yo‘lga qo‘yishda muhim ahamiyat kasb etadi.
Adabiyotlar
1. Oʻzbekiston Respublikasining 2024-yil 2-fevraldagi 903-son «Tuproqni muhofaza qilish va uning unum-dorligini oshirish toʻg‘risida»gi qonuni. www.lex.uz
2. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 20-fevraldagi 97-son «Qishloq xoʻjaligi yerlari unumdorligini oshirish boʻyicha qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻg‘risida»gi qarori. www.lex.uz
3. Ковда В.А. Проблемы опустынивания и засоления почв аридных регионов мира. – Москва: Наука, 2008. – 414 с.
4. Қўзиев Р.Қ., Абдураҳмонов Н.Ю., Рамазонов Б.Р. Орол бўйи ҳудудларининг тупроқ ресурслари ва улардан самарали фойдаланишнинг илмий асослари. – Тошкент, 2020. – 204 б.
5. Қўзиев Р.Қ., Абдурахмонов Н.Ю., Собитов Ў.Т. Мирзачўл воҳаси суғориладиган тупроқларининг тавсифи // Агро-илм (Ўзбекистон қишлоқ хўжалиги журнали илмий иловаси). – Тошкент, 2018. – №2. – Б.88-89.
6. Бобомуродов Ш.М., Исмонов А.Ж. Орол бўйи тупроқлари ҳолати, хосса-хусусиятларининг ўзгариш динамикаси // Tuproqshunoslik va agrokimyo. 2023. – №1. – Б.6-11.
7. Бобомуродов Ш.М., Баҳодиров З.А. Тупроқ шўрланиш ҳолатини хариталашда географик ахборот тизими технологияларидан фойдаланиш // Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar Akademiyasining ma’ruzalari. – Тoshkent, 2017. – №1. – Б.77–80.
8. Тошқўзиев М.М., Мухаммадрасулов Ш.Х., Захкаш ерларни мелеоратив ҳолатини яхшилаш ва унумдорлигини ошириш йўллари / Тупроқшунослик мамлакат экологик ва озиқ-овқат хавфсизлиги хизматида. – Тошкент, 2017. – Б.142-146.
9. Тураев Т., Жаббаров О. Солончаковые почвы и перспективные резервы их освоения // Почвоведение и агрохимия. – 2022. – №3. – С.11-17. DOI:10.51886/1999-74OX_2022_3_11.
10. Yuldashev G‘., Azimov Z., Mamajonov I. Ikkilamchi shoʻrxoklar morfologiyasi, shakllanishi, tuz tarkibi va evolyutsiyasi // International scientific-practical conference actual issues of agricultural development: Problems and solutions. – 2023, June 6-7. – P.858-862.
11. Абдураҳмонов Н.Ю., Эгамбердиев Ж., Мансуров Ш. Орол денгизи қуриган қисми тупроқ-гурунтларида шўрланиш ва шўрсизланиш жараёнлари, сувда осон эрувчи тузлар миқдори ва заҳиралари // Тупроқшунослик ва агрокимё. – Тошкент, 2023. – №1. – Б.28-34.
12. Абдурахмонов Н.Ю., Собитов Ў.Т., Курдашев Қ.Д. Суғориладиган гипсли бўз-ўтлоқи тупроқлардаги гумус ва озиқа элементлари миқдори // Хоразм Маъмун Академияси ахборотномаси. – Хива, 2022. – №3. – Б.91-93.
13. Рузметов М.И., Ахмедов А.У., Мырзамбетов А.Б., Турдалиев Ж.М. Причины засоления и современ-ное почвенно-экологическое состояние орошаемых земель низовьев Амударьи // Научное обозрение. Биологи-ческие науки – 2019. – № 3. – С.37-41.
14. Парпиев Ғ.Т., Ахмедов А.У., Турдалиев Ж.М. Тупроқдаги тузлар миграцияси, акукумуляцияси, тақсимоти ва уларнинг ўсимликларга таъсири / Тупроқшунослик – мамлакат экологик ва озиқ-овқат хавфсизлиги хизматида. – Тошкент, 2017. – Б.85-89.
15. Парпиев Ғ.Т., Ахмедов А.У., Турдалиев Ж.М. Сурхон-Шеробод воҳаси тупрoқларининг регионал мeлиoратив ҳoлати // Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar Akademiyasininig ma’ruzalari. – Toshkent: Fan, 2015. – №4. – B.87-90.
16. Турдалиев Ж.М., Мансуров Ш.С., Ахмедов А.У., Абдурахмонов Н.Ю. Засоленность почвогрунтов и грунтовых вод Ферганской долины // Научное обозрение. Биологические науки. – 2019. – № 2 – С.10-15.
17. Юлдашев Ғ., Холдаров Д.М. Шўрланган тупроқлар биогеокимёси. Монография. – Фарғона, 2018. – 158 б.
18. Егоров В.В., Минашина Н.Г. Обоснование почвенно-мелиоративных прогнозов и классификация за-соленных почв / Сб.науч.тр. изменения плодородия почв при орошении вновь осваиваемых земель. – Москва, 1976. – С.29-41.
19. Турдалиев Ж., Ахмедов А., Санақулов С., Турдимурадов Д. Суғориладиган ерларда мавсумий, доимий доғлар ва ёппасига шўрланиш жараёнлари ва улар мелиорацияси // Тупроқшунослик ва агрокимё. – Тошкент, 2023. – №1. – Б.23-28.
20. Турдалиев Ж.М., Мансуров Ш.С., Ахмедов А.У., Абдурахмонов Н.Ю. Засоленность почвогрунтов и грунтовых вод Ферганской долины // Научное обозрение. Биологические науки. – 2019. – № 2 – С.10-15.
21. Перельман А.И. Засоление и расселение ландшафтов // Сб.науч.тр. теория миграции химических элементов в природных ландшафтах. – Москва, 1975. – С.6-25.
22. Глазовская М.А. Теория геохимии ландшафтов в приложении к изучению техногенных потоков рас-сеяния и анализу природных систем к самоочищению / Сб.науч.тр.техногенные потоки вещества в ландшафтах и состояние экосистемы. – Москва, 1981. – С.7-41.
23. Аринушкина Е.В. Руководство по химическому анализу почв. – Москва, 1970. – 488 с.
24. Доспехов Б.А. Методика полевого опыта. – Москва: Агропромиздат, 1985. – 351 с.
25. Kholdarov D. Current state of saline soils in the Fergana Valley. E3S Web of Conferences 563, 03053 (2024). ICESTE 2024. https://doi.org/10.1051/e3sconf/202456303053
26. Kholdarov D. Saline Soils and Alkali Soils of the Fergana Valley and Ways to Improve Them. NATURALISTA CAMPANO. ISSN: 1827-7160. Volume 28 Issue 2, 2024. https://museonaturalistico.it. PP. 281-288
27. Xoldarov D. M., Karimova D.F. Furqat va Beshariq tumani sug‘oriladigan o‘tloqi saz tuproqlarining agrokimyoviy xossalari. “ЎзМУ хабарлари” журнали. 2025 йил 3/1/1-сон, 147-150 Б.
Yuklab olishlar
Nashr etilgan
Son
Bo‘lim
Litsenziya
Mualliflik huquqi (c) 2025 Scientific journal of the Fergana State University

Ushbu ish Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 Xalqaro litsenziyasi ostida litsenziyalangan.
Qanday iqtibos keltirish
Xuddi shu muallif (lar) ning eng ko'p o'qilgan maqolalari
- , , , , ON THE IMPORTANCE OF HUMUS AND NUTRIENTS IN SOIL FERTILITY , Scientific journal of the Fergana State University: 2024: KONFERENSIYA. "TUPROQ BIOGEOKIMYOSI – BIOSFERANING BARQAROR RIVOJLANISHI VA MUHOFAZASI" xalqaro ilmiy anjuman.
- , APPLICATION OF MODERN EDUCATIONAL TECHNOLOGIES IN TEACHING SOIL SCIENCE AND AGROCHEMISTRY , Scientific journal of the Fergana State University: 2024: KONFERENSIYA. "TUPROQ BIOGEOKIMYOSI – BIOSFERANING BARQAROR RIVOJLANISHI VA MUHOFAZASI" xalqaro ilmiy anjuman.