logo
O‘zbekcha

ГАЛОГЕНЕТИЧЕСКИЕ СВОЙСТВА ОРОШАЕМЫХ ЛУГОВЫХ САЗОВЫХ ПОЧВ

Авторы

DOI:

https://doi.org/10.56292/SJFSU/vol31_iss6/a284

Ключевые слова:

орошаемые почвы, луговые сазовые почвы, галогенетические процессы, засоление, минеральный состав, мелиорация, гипс, анион, катион.

Аннотация

В данной статье проанализированы галогенетические особенности орошаемых лугово-болотных почв и процессы их формирования. Определены количество солей в почве, степень засоления, распределение солей и процессы их миграции. Согласно результатам исследования, перераспределение солей в условиях орошения влияет на генетические горизонты почвы и активизирует галогенетические процессы. Поэтому глубокое изучение галогенетических свойств орошаемых лугово-болотных почв имеет важное значение для эффективной организации мелиоративных и агротехнических мероприятий.

Биографии авторов

  • Xoldarov Davronbek Madaminovich, Farg‘ona davlat universiteti

    Farg‘ona davlat universiteti, biologiya fanlari doktori (DSc), dotsent

  • Karimova Dilnozaxon Faxriddin qizi, Qo‘qon davlat universiteti

    Qo‘qon davlat universiteti, tayanch doktorant.

  • Mirzayev Ulug‘bek Burxonovich, Farg‘ona davlat universiteti

    Farg‘ona davlat universiteti, biologiya fanlari nomzodi, dotsent

  • Sobirov Anvarjon Odilovich, Farg‘ona davlat texnika universiteti

    Farg‘ona davlat texnika universiteti, katta o‘qituvchi

Библиографические ссылки

1. Oʻzbekiston Respublikasining 2024-yil 2-fevraldagi 903-son «Tuproqni muhofaza qilish va uning unum-dorligini oshirish toʻg‘risida»gi qonuni. www.lex.uz

2. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 20-fevraldagi 97-son «Qishloq xoʻjaligi yerlari unumdorligini oshirish boʻyicha qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻg‘risida»gi qarori. www.lex.uz

3. Ковда В.А. Проблемы опустынивания и засоления почв аридных регионов мира. – Москва: Наука, 2008. – 414 с.

4. Қўзиев Р.Қ., Абдураҳмонов Н.Ю., Рамазонов Б.Р. Орол бўйи ҳудудларининг тупроқ ресурслари ва улардан самарали фойдаланишнинг илмий асослари. – Тошкент, 2020. – 204 б.

5. Қўзиев Р.Қ., Абдурахмонов Н.Ю., Собитов Ў.Т. Мирзачўл воҳаси суғориладиган тупроқларининг тавсифи // Агро-илм (Ўзбекистон қишлоқ хўжалиги журнали илмий иловаси). – Тошкент, 2018. – №2. – Б.88-89.

6. Бобомуродов Ш.М., Исмонов А.Ж. Орол бўйи тупроқлари ҳолати, хосса-хусусиятларининг ўзгариш динамикаси // Tuproqshunoslik va agrokimyo. 2023. – №1. – Б.6-11.

7. Бобомуродов Ш.М., Баҳодиров З.А. Тупроқ шўрланиш ҳолатини хариталашда географик ахборот тизими технологияларидан фойдаланиш // Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar Akademiyasining ma’ruzalari. – Тoshkent, 2017. – №1. – Б.77–80.

8. Тошқўзиев М.М., Мухаммадрасулов Ш.Х., Захкаш ерларни мелеоратив ҳолатини яхшилаш ва унумдорлигини ошириш йўллари / Тупроқшунослик мамлакат экологик ва озиқ-овқат хавфсизлиги хизматида. – Тошкент, 2017. – Б.142-146.

9. Тураев Т., Жаббаров О. Солончаковые почвы и перспективные резервы их освоения // Почвоведение и агрохимия. – 2022. – №3. – С.11-17. DOI:10.51886/1999-74OX_2022_3_11.

10. Yuldashev G‘., Azimov Z., Mamajonov I. Ikkilamchi shoʻrxoklar morfologiyasi, shakllanishi, tuz tarkibi va evolyutsiyasi // International scientific-practical conference actual issues of agricultural development: Problems and solutions. – 2023, June 6-7. – P.858-862.

11. Абдураҳмонов Н.Ю., Эгамбердиев Ж., Мансуров Ш. Орол денгизи қуриган қисми тупроқ-гурунтларида шўрланиш ва шўрсизланиш жараёнлари, сувда осон эрувчи тузлар миқдори ва заҳиралари // Тупроқшунослик ва агрокимё. – Тошкент, 2023. – №1. – Б.28-34.

12. Абдурахмонов Н.Ю., Собитов Ў.Т., Курдашев Қ.Д. Суғориладиган гипсли бўз-ўтлоқи тупроқлардаги гумус ва озиқа элементлари миқдори // Хоразм Маъмун Академияси ахборотномаси. – Хива, 2022. – №3. – Б.91-93.

13. Рузметов М.И., Ахмедов А.У., Мырзамбетов А.Б., Турдалиев Ж.М. Причины засоления и современ-ное почвенно-экологическое состояние орошаемых земель низовьев Амударьи // Научное обозрение. Биологи-ческие науки – 2019. – № 3. – С.37-41.

14. Парпиев Ғ.Т., Ахмедов А.У., Турдалиев Ж.М. Тупроқдаги тузлар миграцияси, акукумуляцияси, тақсимоти ва уларнинг ўсимликларга таъсири / Тупроқшунослик – мамлакат экологик ва озиқ-овқат хавфсизлиги хизматида. – Тошкент, 2017. – Б.85-89.

15. Парпиев Ғ.Т., Ахмедов А.У., Турдалиев Ж.М. Сурхон-Шеробод воҳаси тупрoқларининг регионал мeлиoратив ҳoлати // Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar Akademiyasininig ma’ruzalari. – Toshkent: Fan, 2015. – №4. – B.87-90.

16. Турдалиев Ж.М., Мансуров Ш.С., Ахмедов А.У., Абдурахмонов Н.Ю. Засоленность почвогрунтов и грунтовых вод Ферганской долины // Научное обозрение. Биологические науки. – 2019. – № 2 – С.10-15.

17. Юлдашев Ғ., Холдаров Д.М. Шўрланган тупроқлар биогеокимёси. Монография. – Фарғона, 2018. – 158 б.

18. Егоров В.В., Минашина Н.Г. Обоснование почвенно-мелиоративных прогнозов и классификация за-соленных почв / Сб.науч.тр. изменения плодородия почв при орошении вновь осваиваемых земель. – Москва, 1976. – С.29-41.

19. Турдалиев Ж., Ахмедов А., Санақулов С., Турдимурадов Д. Суғориладиган ерларда мавсумий, доимий доғлар ва ёппасига шўрланиш жараёнлари ва улар мелиорацияси // Тупроқшунослик ва агрокимё. – Тошкент, 2023. – №1. – Б.23-28.

20. Турдалиев Ж.М., Мансуров Ш.С., Ахмедов А.У., Абдурахмонов Н.Ю. Засоленность почвогрунтов и грунтовых вод Ферганской долины // Научное обозрение. Биологические науки. – 2019. – № 2 – С.10-15.

21. Перельман А.И. Засоление и расселение ландшафтов // Сб.науч.тр. теория миграции химических элементов в природных ландшафтах. – Москва, 1975. – С.6-25.

22. Глазовская М.А. Теория геохимии ландшафтов в приложении к изучению техногенных потоков рас-сеяния и анализу природных систем к самоочищению / Сб.науч.тр.техногенные потоки вещества в ландшафтах и состояние экосистемы. – Москва, 1981. – С.7-41.

23. Аринушкина Е.В. Руководство по химическому анализу почв. – Москва, 1970. – 488 с.

24. Доспехов Б.А. Методика полевого опыта. – Москва: Агропромиздат, 1985. – 351 с.

25. Kholdarov D. Current state of saline soils in the Fergana Valley. E3S Web of Conferences 563, 03053 (2024). ICESTE 2024. https://doi.org/10.1051/e3sconf/202456303053

26. Kholdarov D. Saline Soils and Alkali Soils of the Fergana Valley and Ways to Improve Them. NATURALISTA CAMPANO. ISSN: 1827-7160. Volume 28 Issue 2, 2024. https://museonaturalistico.it. PP. 281-288

27. Xoldarov D. M., Karimova D.F. Furqat va Beshariq tumani sug‘oriladigan o‘tloqi saz tuproqlarining agrokimyoviy xossalari. “ЎзМУ хабарлари” журнали. 2025 йил 3/1/1-сон, 147-150 Б.

Опубликован

2026-02-03

Выпуск

Раздел

4-SHO‘BA: TUPROQSHUNOSLIK, AGROKIMYO VA TUPROQ BIOGEOKIMYOSINI O‘QITISHNING ZAMONAVIY MUAMMOLARI

Как цитировать

ГАЛОГЕНЕТИЧЕСКИЕ СВОЙСТВА ОРОШАЕМЫХ ЛУГОВЫХ САЗОВЫХ ПОЧВ. (2026). Научный вестник Ферганский государственный университета, 31(6), 284. https://doi.org/10.56292/SJFSU/vol31_iss6/a284