BO‘LAJAK PEDAGOGLARNING AXBOROT XAVFSIZLIGI KOMPETENSIYASINI BAHOLASH MEZONLARI VA METODLARI

Mastura Moʻminova; Vohid Jo‘rayev; Mamirjon Turdimatov

doi:10.56292/SJFSU/vol31_iss5/a5

Mualliflar

Maxmudjon qizi

Farg‘ona davlat universiteti

https://orcid.org/0009-0009-1404-8586
Tojimamatovich

Farg‘ona davlat universiteti

https://orcid.org/0000-0003-3732-6242
Mirzayevich

Farg‘ona davlat texnika universiteti

https://orcid.org/0000-0003-1419-9092

DOI:

https://doi.org/10.56292/SJFSU/vol31_iss5/a5

Kalit so‘zlar:

axborot xavfsizligi, baholash mezonlari, raqamli ta’lim, pedagog tayyorlash, kasbiy rivojlanish, xavfsizlik madaniyati, ta’lim texnologiyalari.

Annotatsiya

Mazkur maqolada bo‘lajak pedagoglarning axborot xavfsizligi kompetensiyasini shakllantirish, baholash mezonlari va metodlari tahlil qilinadi. Raqamli transformatsiya sharoitida ta’lim jarayonida axborot xavfsizligiga oid bilim, ko‘nikma va malakalarni egallash zaruriyati ortib bormoqda. Shu sababli, pedagoglarni tayyorlash jarayonida kompetensiyani baholashning ilmiy asoslangan yondashuvlari ishlab chiqilishi dolzarb hisoblanadi. Tadqiqotda mavjud nazariy manbalar, zamonaviy pedagogik texnologiyalar hamda diagnostik vositalar tahlil qilinib, samarali baholash mezonlari taklif etiladi. Natijalar bo‘lajak pedagoglarning kasbiy tayyorgarligini oshirish, axborot xavfsizligi madaniyatini mustahkamlash va ta’lim tizimida xavfsizlik muhitini yaratishda amaliy ahamiyat kasb etadi.

Mualliflar haqida

Maxmudjon qizi , Farg‘ona davlat universiteti

Fargʻona Davlat Universiteti tayanch doktoranti
Tojimamatovich, Farg‘ona davlat universiteti

Farg’ona Davlat Universiteti “Amaliy matematika va informatika” kafedrasi professori
Mirzayevich, Farg‘ona davlat texnika universiteti

Farg‘ona davlat texnika universiteti “Dasturiy injenering va kiberxavfsizlik”kafedrasi dotsenti.

Adabiyotlar

1. T, S., & Thiyagu, K. (2024). Development and validation of cyber security competency scale for prospective teachers. Journal of Pedagogical Sociology and Psychology, 6(3), 111–124. DOI:10.33902/jpsp.202428783 j-psp.com

2. Guillén-Gámez, F. D., Martínez-García, I., Alastor, E., & Tomczyk, Ł. (2024). Digital Competences in Cybersecurity of Teachers in Training. Computers in the Schools, 41(3), 281–306. DOI:10.1080/07380569.2024.2361614 tandfonline.comeric.ed.gov

3. Tiwari, K. R., & Magre, S. (2025). Trends and Gaps in Digital Competency Training for Teachers: A Systematic Review of Existing Literature. South Eastern European Journal of Public Health, (special issue), www.doi.org/10.70135/seejph.vi.5144

4. Maxmudjon qizi Moʻminova, M. (2025). MAKTAB O‘QUVCHILARNI ONLAYN TAHDIDLARDAN HIMOYA QILISH UCHUN TA’LIMDA ETIK YONDASHUV. Qo‘qon DPI. Ilmiy Xabarlar Jurnali, 5(2). Retrieved from https://ilmiyxabarlar.kspi.uz/index.php/journal/article/view/1352

5. Mo‘minova, M. M. (2025). Umumta’lim maktablari o‘quvchilarida mediasavodxonlikni shakllantirish (xalqaro tajribalar asosida). Scientific Electronic Journal «Towards a New Economy, Pedagogy and Technology», 1(1), 173-181. https://journal.usat.uz/article/umumtalim-maktablari-oquvchilarida-mediasavod

6. Moʻminova, M. M. (2023). KIBERETIKANING ZAMONAVIY PSIXOLOGIK MUAMMOLARINI TAHLIL QILISH. Yosh olimlar, doktorantlar va tadqiqotchilarning onlayn ilmiy forumi, 61-62. TATUFF-EPAI. https://zenodo.org/records/7750134

7. Moʻminova, M. M. (2023). KIBERXAVFSIZLIKNING ZAMONAVIY MUAMMOLARI VA YECHIMLARI TAHLILI. In “Texnika va raqamli texnologiyalarni amaliyotda qoʻllanilishi va ularning innovatsion yechimlari” (II qism, III-VI shoʻbalar, pp. 635-640). TATUFF, Fergana, May 4, 2023. https://tatuff.uz/wp-content/uploads/2023/05/2_tom_2.pdf

8. Sabirjanov, R.A. (2025). O‘QUV JARAYONIDA SUN’IY INTELLEKTDAN FOYDALANISH IMKONIYATLARI: OLIY TA’LIM MISOLIDA. Евразийский журнал технологий и инновatsiй, 3(2), 38–41. извлечено от https://in-academy.uz/index.php/ejti/article/view/46494

9. Shermanova, F. (2024). Ta’lim jarayonida raqamli texnologiyalar va sun’iy intellekt. Modern Science and Research, 3(1), 1–6. https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/28132

10. Gallego-Arrufat, M., Torres-Hernández, N., & Pessoa, T. (2019). Competence of future teachers in the digital security area. Comunicar, 27(61), 57–67. https://doi.org/10.3916/c61-2019-05

11. Sabirjanov, R.A. (2025). O‘QUV JARAYONIDA SUN’IY INTELLEKTDAN FOYDALANISH IMKONIYATLARI: OLIY TA’LIM MISOLIDA. Евразийский журнал технологий и инновatsiй, 3(2), 38–41. извлечено от https://in-academy.uz/index.php/ejti/article/view/46494

12. Bayrakci, S., & Narmanlioğlu, H. (2021). Digital Literacy as Whole of Digital Competences: Scale Development Study. DergiPark (Istanbul University). https://dergipark.org.tr/tr/pub/dusuncevetoplum/issue/63163/945319

13. Information security and ethics: concepts, methodologies, tools, and applications. (2008). Choice Reviews Online, 45(08), 45–4426. https://doi.org/10.5860/choice.45-4426