РАСПРОСТРАНЕНИЕ И ГЕОИНФОРМАЦИОННЫЕ ДАННЫЕ ISKANDARIA KUSCHAKEWITSCHI (HERZENSTEIN, 1890) В ВОДОЕМАХ ФЕРГАНСКОЙ ДОЛИНЫ
DOI:
https://doi.org/10.56292/SJFSU/vol31_iss6/a241Ключевые слова:
пресноводные рыбы, эндемичные виды, популяция, геоинформация, Ферганская долина, вьюны, бассейн Сырдарьи.Аннотация
Отмечено присутствие Iskandaria kuschakewitschi в ряде водоемов Ферганской долины и разработана географическая карта ее ареала. Новые точки находок выявлены в нескольких локациях реки Карадарья, а также в ряде малых рек и ручьев, включая Тентаксай и Шахрихансай (Андижанская область), Чартаксай и Чадаксай (Наманганская область), Алтыарыксай, Маргилансай и Исфайрамсай (Ферганская область), а также в Большом Ферганском канале и отдельных коллекторных водах. На основе этих данных в ходе исследования впервые была создана обширная геоинформационная база данных по виду. Представлены таксономико-географические соображения относительно распространения I. kuschakewitschi и обосновано предположение о том, что популяции из рек Чирчик, Дукентсай и Ахангаран таксономически могут являться другим видом.
Библиографические ссылки
1. Jarić, I., Lennox, R.J., Kalinkat, G., Cvijanović, G. & Radinger, J. (2019). Susceptibility of European freshwa-ter fish to cli mate change: species profiling based on life-history and environmental characteristics. Glob Change Biol., 25, 448–458.
2. Comte, L. & Grenouillet, G. (2013). Do stream fish track climate change? Assessing distribution shifts in re-cent decades. Ecography, 36, 1236-1246. https://doi.org/10.1111/j.1600-0587.2013.00282.x
3. Angela, H., Arthington, A.H., Dulvy, N.K., Gladstone, W. & Winfield, I.J. (2016). Fish conservation in freshwa-ter and marine realms: status, threats and management. Aquatic Conservation: Marine and Freshwater Ecosystems, 26, 838–857.
4. Piccolroaz, S., Woolway, R.I. & Merchant, C.J. (2020). Global recon struction of twentieth century lake sur-face water temper ature reveals different warming trends depending on the climatic zone. Clim Change, 160, 427–442.
5. Kurbanova, N., Zhanbossinova, A., Kurumbaeva, G., Khassenova, Z., Karasartova, C., Bekboeva, A. & Balykova, A. (2024). Aral Sea: Environmental disaster and its consequences, E3S Web of Conf., 539, 01003. https://doi.org/10.1051/e3sconf/202453901003
6. Kreuzberg, E., Gorelkin, N., Kreuzberg, A., Talskykh, V., Byova, E., Aparin, V., Mirabdullaev, I. & Toryanniko-va, R. (2003). The Promise for Freshwater Biodiversity Conservation in Central Asia: Focus on the Aral Sea Basin. The Conservation and Sustainable Use of Freshwater Resources in West Asia, Central Asia and North Africa, 32.
7. Freyhof, J., Chebanov, M. & Pourkazemi, M. (2022). Acipenser nudiventris (errata version published in 2023). The IUCN Red List of Threatened Species, e.T225A227579266. https://dx.doi.org/10.2305/IUCN.UK.2022-1.RLTS.T225A22 7579266.en
8. van Vliet, M.T.H., Ludwig, F. & Kabat, P. (2013). Global streamflow and thermal habitats of freshwater fishes under climate change. Climatic Change, 121, 739–754. https://doi.org/10.1007/s10584-013-0976-0
9. Sheraliev, B. & Peng, Z. (2021). Triplophysa ferganaensis, a new loach species from Fergana Valley in Central Asia (Teleostei: Nemacheilidae). Journal of Fish Biology, 99(3), 807-817.
10. Sheraliev, B. & Kayumova, Y. (2024). Dzihunia pseudoamudarjensis, a new nemacheilid loach from the Syr Darya drainage (Teleostei: Nemacheilidae). Zootaxa, 5536(1), 185–192.
11. Herzenstein, S.M. (1890). Ichthyologische Bemerkungen aus dem Zoologischen Museum der Kaiserlichen Akademie der Wissenschaften. II. Mélanges Biologiques, tirés du Bulletin physico-mathématique de l'Académie Impériale des Sciences de St. Pétersbourg, 13, 127–141.
12. Prokofiev, A.M. (2009). Problems of the classification and phylogeny of Nemacheiline loaches of the group lacking the preethmoid I (Cypriniformes: Balitoridae: Nemacheilinae). Journal of Ichthyology, 49(10), 874–898.
13. Quvatov, A.Q. (2021). Chirchiq daryosi suv havzalarida tarqalgan Kushakevich yalangbalig‘i (Cypriniformes: Balitoridae)ning morfometrik ko‘rsatkichlari. “O‘zbekiston zoologiya fani: hozirgi zamon muammolari va rivojlanish istiqbollari” III Respublika ilmiy-amaliy konferensiya materiallari, Toshkent, 191–193.
14. Sheraliyev, B.M. (2024). Dukentsoy daryosi ixtiofaunasining hozirgi tur tarkibi. FarDU. Ilmiy xabarlar, 3 (ilova toʻplam), 343–346.
15. Qayumova, Y.Q. & Abduqaxhorova, Ch.Sh. (2023). Iskandaria (Iskandaria, Prokofiev, 2009) urugʻi turlarining Fargʻona vodiysi chuchuk suv havzalari boʻylab tarqalishi. FarDU. Ilmiy xabarlar, 5, 83–86.
16. Turgunova, A.M., Abduqaxhorova, Ch.Sh. & Sheraliyev, B.M. (2024). Katta Fargʻona kanali va Chodaksoyda tarqalgan Kushakevich yalangbaligʻning morfologik xususiyatlari. FarDU. Ilmiy xabarlar, 3 (ilova toʻplam), 612-615.
17. Балтабаев, А. (1971). Ихтиофауна бассейна реки Карадарьи. Автореф. дис. …канд. биол. наук, Ташкент, 1–42.
18. Komilova, D. (2023). Qoradaryo havzasida tarqalgan Iskandaria kuschakewitschi (Herzenstein, 1890)ning morfometrik oʻziga xosligi. “Biologik tadqiqotlarda zamonaviy yondoshuvlarning dolzarb masalalari” Xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya materiallari, I qism, Fargʻona, 142–144.
19. Raxmonov, M.M., Azamov, O.S. & Sheraliyev, B.M. (2024). Shohimardonsoy-Margʻilonsoy daryosi ixtiofaunasining (Teleostei: Actinopterygii) yangilangan turlar roʻyxati va muhofaza maqomi. FarDU. Ilmiy xabarlar, 3 (ilova toʻplam), 371–376.
20. Sheraliyev, B.M., Azamov, O.S., Raxmonov, M.M. & Xalimov, Sh.A. (2024). Isfayramsoy daryosi quyi oqimi ixtiofaunasining hozirgi tur tarkibi. FarDU. Ilmiy xabarlar, 3 (ilova toʻplam), 347–352.
21. Mirzaxalilov, M.M. (2023). Shahrixonsoyda tarqalgan Kushakevich yalangbalig‘ining (Iskandaria kuschakewitschi) ba’zi morfobiologik ko‘rsatkichlari. FarDU. Ilmiy xabarlar, 3, 115–118.
22. Турдаков, Ф.А. (1963). Рыбы Киргизии. – Фрунзе: Издательство Академии наук Киргизской ССР, 284 c.
23. Мухамедиев, М. (1982). Ихтиофауна и перспективы рыбохозяйственного использования в связи с ирригatsiонным строительством (на примере бассейна реки Исфайрамсай). Автореф. дис. …канд. биол. наук. Ленинград, 1–18.
24. Qayumova, Y. & Urmonova, D. (2023). Oʻzbekiston eksklavlari – Shohimardon va Soʻx ixtiofaunalarining qiyosiy tahlili. FarDU. Ilmiy xabarlar, 4, 105-109.
25. Atamuratova, M.Sh. (2021). Ohangaron daryosi suv havzalarining ixtiofaunasi. Biologiya fanlari boʻyicha falsafa doktori (PhD) dissertatsiyasi avtoreferati, Тoshkent, 44 b.
26. Турдаков, Ф. А. (1948). К систематике и распространению некоторых видов рода Nemachilus Hasselt (Pisces, Cypriniformes) Киргизии и Средней Азии. Труды Киргизского педагогического института, 1(1, для 1946), 49–59.
27. Kottelat, M. (2012). Conspectus cobitidum: an inventory of the loaches of the world (Teleostei: Cypriniformes: Cobitoidei). The Raffles Bulletin of Zoology, 26, 1-199.
Загрузки
Опубликован
Выпуск
Раздел
Лицензия
Copyright (c) 2025 Научный вестник Ферганский государственный университета

Это произведение доступно по лицензии Creative Commons «Attribution-NonCommercial-NoDerivatives» («Атрибуция — Некоммерческое использование — Без производных произведений») 4.0 Всемирная.
Как цитировать
Наиболее читаемые статьи этого автора (авторов)
- Sheraliyev Baxtiyor Maxmutali o‘g‘li, Urmonova Dilafruz Erkinjonovna, СООТНОШЕНИЕ ДЛИНА-МАССА И ИНДЕКС УПИТАННОСТИ РЫБ РЕКИ СОХ , Научный вестник Ферганский государственный университета: № 6 (2025): FarDU. Ilmiy xabarlar jurnali (Tabiiy fanlar)