FARG‘ONA VODIYSI NOCTUINI TUNLAMLARINING (LEPIDOPTERA, NOCTUIDAE) RIVOJLANISH SIKLI, FENOLOGIYASI VA OZUQA O‘SIMLIKLARI BILAN TROFIK ALOQALARI
DOI:
https://doi.org/10.56292/SJFSU/vol31_iss4/a140Keywords:
Lepidoptera, Noctuidae, Noctuini, Farg‘ona vodiysi, rivojlanish sikli, monovoltin, bivoltin, polivoltin, fenologik guruh.Abstract
Maqolada Farg‘ona vodiysi Noctuini tunlamlarining rivojlanish sikli, fenologiyasi va ozuqa o‘simliklari bilan trofik aloqalari ochib berilgan. Olib borilgan tadqiqotlar va tahlillar natijasiga ko‘ra, tadqiqot hududida 16 ta (55,1%) tur monovoltin, 11 ta (37,93 %) tur bivoltin, 2 ta (6,89%) tur polivoltin hayot sikliga ega; imagolarining faollik davriga ko‘ra 4 ta (13,79%) tur bahorgi-yozgi, 9 ta (31,3%) tur yozgi-kuzgi, 15 ta (51,72%) tur bahorgi-yozgi-kuzgi fenologik guruhga mansub; qishlash xususiyatiga ko‘ra 20 ta (68,96%) tur qurtlik bosqichida, qolgan 8 ta (27,58%) tur g‘umbaklik, 1 ta (3,44%) tur tuxum bosqichida qishlab chiqishi aniqlangan. Noctuini tribasi tunlamlari ozuqaga ixtisoslashuvining kenglik darajasiga ko‘ra 4 ta (13,8%) oligofag, 25 ta (86,2%) polifag turlardan iborat bo‘lib, tadqiqot hududida monofag ya’ni ozuqaga ixtisoslashuv darajasi cheklangan turlar uchramasligi qayd etilgan.
References
1. Kevin L.K., Jadranka R., Reza Z., Alberto Z., Niklas W., B. Christian Schmidt, J. Donald Lafontaine, Paul Z.G., David L.W. Toward a Stable Global Noctuidae (Lepidoptera) Taxonomy // Insect Systematics and Diversity, 2021, 5(3): 1. –P. 1-24. http://dx.doi.org/10.1093/isd/ixab005
2. Rabieh M.M. Biodiversity of noctuid moths (Lepidoptera: Noctuidae) in the agroecosystems of Mashhad County // Biodiversity Int. J., 2018, 2 (2). –P. 147-151. https://doi.org/10.15406/bij.2018.02.00057
3. Nurkomar I., Putra I.L.I., Buchori D., Setiawan F. Association of a Global Invasive Pest Spodoptera frugiperda (Lepidoptera: Noctuidae) with Local Parasitoids: Prospects for a New Approach in Selecting Biological Control Agents // Insects, 2024, 15(3). – P. 205-220. https://doi.org/10.3390/insects15030205
4. Sisson M.S., Flom M.J., Crossley J.L., Simmons R.B. “A molecular phylogeny of Noctuini (Lepidoptera: Noctuidae: Noctuinae)” // Insect Systematics and Diversity, 2023, 7(3). – P. 1-10. https://doi.org/10.1093/isd/ixad009
5. Тыкач Я. Маленький атлас бабочек. Перевод с чешского. Государственное Педагогическое Издательство. – Прага, 1959. - 97с.
6. Артохин К.С., Полтавский А.Н., Матов А.Ю., Щуров В.И. Совкообразные – вредители сельскохозяйственных культур и лесных насаждений. Изд-во «Foundation». – Ростов на Дону, 2017. - 376 с.
7. Зокиров И.И. Марказий Фарғонанинг сабзавот-полиз экинлари ҳашаротлари фаунаси ва экологияси // Биол. фан. докт. (DSc) дисс.. – Тошкент, 2019. - 313 б.
8. Бекчанова М.Х. Қуйи Амударё округи тунлам капалакларининг (Noctuidae, Lepidoptera) фаунаси, биологияси ва экологик хусусиятлари: Биол. фан. фалс. докт. (PhD) дисс.. – Нукус, 2022. - 239 б
9. Shermatov M.R. Farg‘ona vodiysi agroekotizimlari tangachaqanotli hasharotlari (Insecta, Lepidoptera) // Biol. fan. dokt. diss. (DSc) avtoref. – Toshkent, 2024. - 60 b.
Downloads
Published
Issue
Section
License
Copyright (c) 2025 Scientific journal of the Fergana State University

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
How to Cite
Most read articles by the same author(s)
- , MORPHOLOGY AND BIOLOGICAL FEATURES OF AGROTIS OBESA BOISDUVAL, 1829 (LEPIDOPTERA: NOCTUIDAE) , Scientific journal of the Fergana State University: No. 3 (2024): FarDU.Ilmiy xabarlar jurnali (Aniq va tabiiy fanlar)
- , MORPHOLOGY AND BIOECOLOGICAL FEATURES OF ARCTIA CAJA (LINNAEUS, 1758) (LEPIDOPTERA: ERIBIDAE) , Scientific journal of the Fergana State University: No. 3 (2024): FarDU.Ilmiy xabarlar jurnali. Ilova to'plam (Aniq va tabiiy fanlar)
- , MORPHOLOGY AND BIOECOLOGICAL FEATURES OF CATOCALA ELOCATA (ESPER, 1788) (LEPIDOPTERA: ERIBIDAE) , Scientific journal of the Fergana State University: No. 3 (2024): FarDU.Ilmiy xabarlar jurnali. Ilova to'plam (Aniq va tabiiy fanlar)
- Elyor Botirov, FAUNA AND ECOLOGICAL CHARACTERISTICS OF NOCTUID BUTTERFLIES OF THE AGROTIS GENERA OF SOUTH FERGANA , Scientific journal of the Fergana State University: No. 1 (2023): Scientific journal of the Fergana State University (Exact and natural sciences)
- Arabboyevich, NOCTUINI TUNLAMLARI (LEPIDOPTERA, NOCTUIDAE) XILMA-XILLIK KO‘RSATKICHLARINING EKOTOPIK TAHLILI , Scientific journal of the Fergana State University: No. 4 (2025): FarDU ilmiy xabarlari jurnali (Tabiiy fanlar)