logo
O‘zbekcha

HALOGENETIC PROPERTIES OF IRRIGATED MEADOW SAZ SOILS

Authors

DOI:

https://doi.org/10.56292/SJFSU/vol31_iss6/a284

Keywords:

irrigated soils, meadow saz soils, halogenetic processes, salinity, mineral composition, reclamation, gypsum, anion, cation.

Abstract

The article analyzes the halogenetic properties of irrigated meadow saz soils and the processes of their formation. The amount of salts in the soil, the degree of salinity, the distribution of salts, and the processes of salt migration have been determined. According to the research results, the redistribution of salts under irrigation conditions affects the genetic horizons of the soil and activates halogenetic processes. Therefore, a thorough study of the halogenetic characteristics of irrigated meadow saz soils is of great importance for the effective implementation of reclamation and agrotechnical measures.

Author Biographies

  • Xoldarov Davronbek Madaminovich, Farg‘ona davlat universiteti

    Farg‘ona davlat universiteti, biologiya fanlari doktori (DSc), dotsent

  • Karimova Dilnozaxon Faxriddin qizi, Qo‘qon davlat universiteti

    Qo‘qon davlat universiteti, tayanch doktorant.

  • Mirzayev Ulug‘bek Burxonovich, Farg‘ona davlat universiteti

    Farg‘ona davlat universiteti, biologiya fanlari nomzodi, dotsent

  • Sobirov Anvarjon Odilovich, Farg‘ona davlat texnika universiteti

    Farg‘ona davlat texnika universiteti, katta o‘qituvchi

References

1. Oʻzbekiston Respublikasining 2024-yil 2-fevraldagi 903-son «Tuproqni muhofaza qilish va uning unum-dorligini oshirish toʻg‘risida»gi qonuni. www.lex.uz

2. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 20-fevraldagi 97-son «Qishloq xoʻjaligi yerlari unumdorligini oshirish boʻyicha qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻg‘risida»gi qarori. www.lex.uz

3. Ковда В.А. Проблемы опустынивания и засоления почв аридных регионов мира. – Москва: Наука, 2008. – 414 с.

4. Қўзиев Р.Қ., Абдураҳмонов Н.Ю., Рамазонов Б.Р. Орол бўйи ҳудудларининг тупроқ ресурслари ва улардан самарали фойдаланишнинг илмий асослари. – Тошкент, 2020. – 204 б.

5. Қўзиев Р.Қ., Абдурахмонов Н.Ю., Собитов Ў.Т. Мирзачўл воҳаси суғориладиган тупроқларининг тавсифи // Агро-илм (Ўзбекистон қишлоқ хўжалиги журнали илмий иловаси). – Тошкент, 2018. – №2. – Б.88-89.

6. Бобомуродов Ш.М., Исмонов А.Ж. Орол бўйи тупроқлари ҳолати, хосса-хусусиятларининг ўзгариш динамикаси // Tuproqshunoslik va agrokimyo. 2023. – №1. – Б.6-11.

7. Бобомуродов Ш.М., Баҳодиров З.А. Тупроқ шўрланиш ҳолатини хариталашда географик ахборот тизими технологияларидан фойдаланиш // Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar Akademiyasining ma’ruzalari. – Тoshkent, 2017. – №1. – Б.77–80.

8. Тошқўзиев М.М., Мухаммадрасулов Ш.Х., Захкаш ерларни мелеоратив ҳолатини яхшилаш ва унумдорлигини ошириш йўллари / Тупроқшунослик мамлакат экологик ва озиқ-овқат хавфсизлиги хизматида. – Тошкент, 2017. – Б.142-146.

9. Тураев Т., Жаббаров О. Солончаковые почвы и перспективные резервы их освоения // Почвоведение и агрохимия. – 2022. – №3. – С.11-17. DOI:10.51886/1999-74OX_2022_3_11.

10. Yuldashev G‘., Azimov Z., Mamajonov I. Ikkilamchi shoʻrxoklar morfologiyasi, shakllanishi, tuz tarkibi va evolyutsiyasi // International scientific-practical conference actual issues of agricultural development: Problems and solutions. – 2023, June 6-7. – P.858-862.

11. Абдураҳмонов Н.Ю., Эгамбердиев Ж., Мансуров Ш. Орол денгизи қуриган қисми тупроқ-гурунтларида шўрланиш ва шўрсизланиш жараёнлари, сувда осон эрувчи тузлар миқдори ва заҳиралари // Тупроқшунослик ва агрокимё. – Тошкент, 2023. – №1. – Б.28-34.

12. Абдурахмонов Н.Ю., Собитов Ў.Т., Курдашев Қ.Д. Суғориладиган гипсли бўз-ўтлоқи тупроқлардаги гумус ва озиқа элементлари миқдори // Хоразм Маъмун Академияси ахборотномаси. – Хива, 2022. – №3. – Б.91-93.

13. Рузметов М.И., Ахмедов А.У., Мырзамбетов А.Б., Турдалиев Ж.М. Причины засоления и современ-ное почвенно-экологическое состояние орошаемых земель низовьев Амударьи // Научное обозрение. Биологи-ческие науки – 2019. – № 3. – С.37-41.

14. Парпиев Ғ.Т., Ахмедов А.У., Турдалиев Ж.М. Тупроқдаги тузлар миграцияси, акукумуляцияси, тақсимоти ва уларнинг ўсимликларга таъсири / Тупроқшунослик – мамлакат экологик ва озиқ-овқат хавфсизлиги хизматида. – Тошкент, 2017. – Б.85-89.

15. Парпиев Ғ.Т., Ахмедов А.У., Турдалиев Ж.М. Сурхон-Шеробод воҳаси тупрoқларининг регионал мeлиoратив ҳoлати // Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar Akademiyasininig ma’ruzalari. – Toshkent: Fan, 2015. – №4. – B.87-90.

16. Турдалиев Ж.М., Мансуров Ш.С., Ахмедов А.У., Абдурахмонов Н.Ю. Засоленность почвогрунтов и грунтовых вод Ферганской долины // Научное обозрение. Биологические науки. – 2019. – № 2 – С.10-15.

17. Юлдашев Ғ., Холдаров Д.М. Шўрланган тупроқлар биогеокимёси. Монография. – Фарғона, 2018. – 158 б.

18. Егоров В.В., Минашина Н.Г. Обоснование почвенно-мелиоративных прогнозов и классификация за-соленных почв / Сб.науч.тр. изменения плодородия почв при орошении вновь осваиваемых земель. – Москва, 1976. – С.29-41.

19. Турдалиев Ж., Ахмедов А., Санақулов С., Турдимурадов Д. Суғориладиган ерларда мавсумий, доимий доғлар ва ёппасига шўрланиш жараёнлари ва улар мелиорацияси // Тупроқшунослик ва агрокимё. – Тошкент, 2023. – №1. – Б.23-28.

20. Турдалиев Ж.М., Мансуров Ш.С., Ахмедов А.У., Абдурахмонов Н.Ю. Засоленность почвогрунтов и грунтовых вод Ферганской долины // Научное обозрение. Биологические науки. – 2019. – № 2 – С.10-15.

21. Перельман А.И. Засоление и расселение ландшафтов // Сб.науч.тр. теория миграции химических элементов в природных ландшафтах. – Москва, 1975. – С.6-25.

22. Глазовская М.А. Теория геохимии ландшафтов в приложении к изучению техногенных потоков рас-сеяния и анализу природных систем к самоочищению / Сб.науч.тр.техногенные потоки вещества в ландшафтах и состояние экосистемы. – Москва, 1981. – С.7-41.

23. Аринушкина Е.В. Руководство по химическому анализу почв. – Москва, 1970. – 488 с.

24. Доспехов Б.А. Методика полевого опыта. – Москва: Агропромиздат, 1985. – 351 с.

25. Kholdarov D. Current state of saline soils in the Fergana Valley. E3S Web of Conferences 563, 03053 (2024). ICESTE 2024. https://doi.org/10.1051/e3sconf/202456303053

26. Kholdarov D. Saline Soils and Alkali Soils of the Fergana Valley and Ways to Improve Them. NATURALISTA CAMPANO. ISSN: 1827-7160. Volume 28 Issue 2, 2024. https://museonaturalistico.it. PP. 281-288

27. Xoldarov D. M., Karimova D.F. Furqat va Beshariq tumani sug‘oriladigan o‘tloqi saz tuproqlarining agrokimyoviy xossalari. “ЎзМУ хабарлари” журнали. 2025 йил 3/1/1-сон, 147-150 Б.

Downloads

Published

2026-02-03

Issue

Section

4-SHO‘BA: TUPROQSHUNOSLIK, AGROKIMYO VA TUPROQ BIOGEOKIMYOSINI O‘QITISHNING ZAMONAVIY MUAMMOLARI

How to Cite

HALOGENETIC PROPERTIES OF IRRIGATED MEADOW SAZ SOILS. (2026). Scientific Journal of the Fergana State University, 31(6), 284. https://doi.org/10.56292/SJFSU/vol31_iss6/a284