logo
O‘zbekcha

ZICRONA CAERULEA (HETEROPTERA) TURINING FARG‘ONA VODIYSIDAGI EKOLOGIK XUSUSIYATLARI VA BIOLOGIK NAZORATDAGI AHAMIYATI

Authors

DOI:

https://doi.org/10.56292/SJFSU/vol31_iss4/a133

Keywords:

Zicrona caerulea, ekologiya, biologik nazorat, entomofag, zararkunanda, Farg‘ona vodiysi, pestitsid.

Abstract

Ushbu maqolada Zicrona caerulea (Heteroptera: Pentatomidae) turining Farg‘ona vodiysidagi ekologik xususiyatlari, tarqalishi va biologik nazoratdagi roli o‘rganildi. Tadqiqotlar 2020–2024 yillarda olib borilib, Z. caeruleaning G‘arbiy Farg‘ona hududida kam uchraydigan entomofag qandala ekanligi aniqlangan (dominantlik indeksi 3–5%). Tur barg qo‘ng‘izlari lichinkalarini 24 soat ichida o‘rtacha 2–4 dona iste’mol qilishi uning zararkunandalar bilan kurashda samaradorligini ko‘rsatadi. Pestitsidlar qo‘llanilgan dalalarda populyatsiyaning kamayishi kimyoviy vositalarga sezgirligini tasdiqlaydi. Biologik nazoratda Z. caeruleaning samarali qo‘llanilishi uchun pestitsidlarni me’yorida va vaqtida ishlatish, shuningdek, populyatsiyani laboratoriyada sun’iy ko‘paytirish tavsiya etiladi. Maqola biologik kurash vositasi sifatida bu turning ahamiyatini yoritib, agroekotizimlarda pestitsidlarni kamaytirish zaruratini ta’kidlaydi.

Author Biography

  • Uchqunbek o‘g‘li, Farg‘ona davlat universiteti

    Farg‘ona davlat universiteti, tayanch doktorant

References

1. Adachi T. Stink Bug Diversity and Management in East Asia. Tokyo: Tokyo University Press, 2010. 245 p.

2. Choi S., Kim Y. Population Growth and Host Plant Range of Halyomorpha halys in Northeast Asia // Journal of Insect Ecology. 2021. Vol. 39, No. 2. P. 210–223.

3. Fraser A., Johnson M. Novel Approaches in Biological Control of Polyphagous Pentatomids // Annual Review of Entomological Innovations. 2023. Vol. 11, No. 1. P. 45–62.

4. Gorbunov E. Endemic Pentatomoidea of Central Asia: Distribution Patterns and Ecological Significance // Central Asian Entomology. 2019. Vol. 5, No. 2. P. 57–68.

5. Halvorsen B. Global Stink Bug Invasions: Challenges and Solutions. Heidelberg: Springer, 2025. 312 p.

6. Predatory Stink Bugs (Asopinae) and the Role of Beneficial Arthropods // URL: https://scispace.com/papers/chapter-3-predatory-stink-bugs-asopinae-and-the-role-of-1fzdy0syku (date of access: XX.XX.XXXX).

7. Kerzhner I. M. Keys to the Insects of the European USSR. Hemiptera–Heteroptera. Leningrad: Nauka, 1964. 367 p.

8. Russov N. Osnovy entomologicheskogo metoda. SPb.: Tip. Imp. Akademii nauk, 1903. 198 s.

9. Oshanin B. Heteroptera of Turkestan region. Kiev: Izd. Imperatorskogo Universiteta, 1912. 410 s.

10. Молис Г. Энтомология в полевйкҳ условиякҳ. Москва: Колос, 1964. 264 с.

11. Isakov U. Entomologik nomenklatura masalalari. Toshkent: Fan, 2005. 312 b.

12. Musolin D. Global Changes and Stink Bug Expansions. Vladivostok: Dalnauka, 2017. 435 p.

13. Park H., Seo J. Evaluation of Entomophagous Bugs for Biological Control of Coleopteran Pests // Biological Control Innovations. 2022. Vol. 15, No. 2. P. 101–112.

14. Zicrona caerulea. CABI Compendium. 2022.

15. Zhao Q., Cassis G., Zhao L., et al. The complete mitochondrial genome of Zicrona caerulea (Linnaeus) (Hemiptera: Pentatomidae: Asopinae) // Zootaxa. 2020. Vol. 4747, No. 3. P. 547–561.

16. Cai D., Deng R. Artificial feeding method of Zicrona caerulea. 2017.

17. Min S. Predation potential of Zicrona caerula (Linnaeus) to the Leptinotarsa decemlineata (Say) low instar larvae. 2012. URL: http://en.cnki.com.cn/Article_en/CJFDTOTAL-KCTD201201007.htm

18. Balica N.M.P., Campelo T.S., Silva Filho E.C. da, Santos M.R.M.C., Santos R.L.P. Zircônia pigmentada obtida pelo método Pechini para aplicações odontológicas // Materia-Rio De Janeiro. 2020. Vol. 25, No. 4.

19. Freitas P.H., Silveira R.E., Rodrigues P.C.F. et al. Implantes de zircônia na Odontologia: revisão de literatura // Rev. Odontol. Univ. Cid. São Paulo. 2017. Vol. 26, No. 79.

20. Amin I., Hussain I., Rehman M.U. et al. Zingerone prevents lead-induced toxicity... // Journal of Food Biochemistry. 2021. Vol. 45, No. 3.

21. Lu H., Yang Y.-Q., Yu J. et al. (Z, Z, Z)-3,6,9-nonadecadiene, a potential inhibitor... // bioRxiv. 2022.

22. Espina J.A., Martínez J.P.S., Uribelarrea M.A.L., González L.F.V. Obtención de ZrO₂ por descomposición... // Boletin de la Sociedad Espanola de Ceramica y Vidrio. 1990. Vol. 29, No. 5. P. 339–343.

23. Chopra D., Chadha V.D., Dhawan D.K. Understanding the role of zingerone on biochemical and behavioral changes... // Journal of Biochemical and Molecular Toxicology. 2023. e23477.

Downloads

Published

2026-01-23

How to Cite

ZICRONA CAERULEA (HETEROPTERA) TURINING FARG‘ONA VODIYSIDAGI EKOLOGIK XUSUSIYATLARI VA BIOLOGIK NAZORATDAGI AHAMIYATI. (2026). Scientific Journal of the Fergana State University, 31(4), 133. https://doi.org/10.56292/SJFSU/vol31_iss4/a133