CHRYSOLINA COERULANS (SCRIBA, 1791) BARGXO‘R QO‘NG‘IZINING O‘SIMLIKLAR BILAN TROFIK MUNOSABATLARI
DOI:
https://doi.org/10.56292/SJFSU/vol31_iss3/a205Ключевые слова:
bargxo‘r qo‘ng‘iz; Chrysolina coerulans; trofik munosabat; oziqlanish xatti-harakati; yalpiz (Mentha); kimyoviy himoya; oligofag.Аннотация
Ushbu maqolada bargxo‘r qo‘ng‘iz Chrysolina coerulans (Scriba, 1791) ning yalpiz (Mentha) turkumiga mansub o‘simliklar bilan trofik aloqalari dala va laboratoriya sharoitida o‘rganildi. Kuzatuvlar qo‘ng‘izning oligofag xususiyatga ega ekanini tasdiqladi: imago va lichinka bosqichlari asosan bog‘ yalpizi, oddiy yalpiz va Melissa officinalis barglarini iste’mol qilib, 48 soat ichida barg yuzasining 85–92 % qismini yeydi, Tanacetum barglariga murojaat esa kam hollarda (≤ 6 %) kuzatildi. Kimyoviy analizlar va xatti-harakat kuzatuvlari kardenolid tipidagi himoya glikozidlarining ajralishini hamda “o‘likka tashlanish” refleksini ko‘rsatdi, bu esa yirtqichlardan samarali himoya strategiyasini tasdiqlaydi. Ozuqa cheklanganda populyatsiya zichligi pasayishi, yalpiz monodominantligi kamayishi va biologik xilma-xillikning oshishi mumkinligi ta’kidlandi. Olingan natijalar bargxo‘r qo‘ng‘izlarning o‘simlik-hasharot koevolyutsiyasini chuqurroq tushunish hamda yalpiz plantatsiyalarini zararlanishdan muhofaza qilish strategiyalarini ishlab chiqish uchun ilmiy asos yaratadi.
Библиографические ссылки
1. Bukejs A. Two new leaf-beetle species (Coleoptera: Chrysomelidae) for the Latvian fauna // Baltic Journal of Coleopterology. – 2009. – Vol. 9, № 2. – P. 155–160.
2. CABI. Chrysolina coerulans (blue mint beetle) datasheet // Invasive Species Compendium. – Wallingford, UK: CAB International, 2023. – URL: https://www.cabi.org/isc/datasheet/117300 (murojaat qilingan sana: 2025).
3. Daloze D., Pasteels J.M. Production of cardiac glycosides by chrysomelid beetles and larvae // Journal of Chemical Ecology. – 1979. – Vol. 5, № 1. – P. 63–77.
4. Georghiou G.P. The Insects and Mites of Cyprus: With Emphasis on Species of Economic Importance to Agriculture, Forestry, Man, and Domestic Animals. – Cyprus: Benaki Phytopathological Institute, 1977. – 329 p.
5. Salisbury A., Malumphy C., Halstead A.J. First record of blue mint beetle Chrysolina coerulans (Scriba, 1791) (Chrysomelidae) breeding in Britain // The Coleopterist. – 2012. – Vol. 21, № 1. – P. 35–37.
Загрузки
Опубликован
Выпуск
Раздел
Лицензия
Copyright (c) 2025 Scientific journal of the Fergana State University

Это произведение доступно по лицензии Creative Commons «Attribution-NonCommercial-NoDerivatives» («Атрибуция — Некоммерческое использование — Без производных произведений») 4.0 Всемирная.
Как цитировать
Наиболее читаемые статьи этого автора (авторов)
- , , РАСПРОСТРАНЕНИЕ И ГЕНЕРАЦИЯ ЛИСТОЛОГОВА XANTHOGALERUCA LUTEOLA (MÜLLER, 1766) В ЛОКАЛЬНЫХ ЭКОСИСТЕМАХ , Научный вестник Ферганский государственный университета: № 2 (2025): FarDU ilmiy xabarlari jurnali (Tabiiy fanlar)
- , , СИСТЕМАТИКА, МОРФОЛОГИЯ И АРЕАЛ РАСПРОСТРАНЕНИЯ ВИДОВ ГЕРПЕТОФАУНЫ (РЕПТИЛИИ) ХЕЛОНИЕВЫХ И ЗМЕЙНЫХ, ЗАРЕГИСТРИРОВАННЫХ НА ТЕРРИТОРИИ ЦЕНТРАЛЬНОЙ ФЕРГАНЫ , Научный вестник Ферганский государственный университета: № 6 (2023): FarDU.Ilmiy xabarlar jurnali (Aniq va tabiiy fanlar)
- , , СИСТЕМАТИКА ПРЕДСТАВИТЕЛЕЙ ГРУППЫ SQUAMATA (SQUAMATA), ЗАПИСАННЫХ В ПАМЯТНИКЕ ПРИРОДЫ ЯЗЕВОН , Научный вестник Ферганский государственный университета: № 6 (2023): FarDU.Ilmiy xabarlar jurnali (Aniq va tabiiy fanlar)
- Gulnora Zokirova, БИОЛОГИЯ ТЛИ (HOMOPTERA, LACHNIDAE) CINARA TUJAFILINA (DEL GUERCIO, 1909) В УСЛОВИЯХ ФЕРГАНСКОЙ ДОЛИНЫ , Научный вестник Ферганский государственный университета: № 1 (2023): Научный журнал Ферганского государственного университета (Точные и естественные науки)
- , БИОЭКОЛОГИЯ ЖУКОВ КОКЦИНЕЛЛИД (COLEPTERA: COCCINELLIDAE) НА ЮГЕ ФЕРГАНСКОЙ ОБЛАСТИ , Научный вестник Ферганский государственный университета: № 3 (2024): FarDU.Ilmiy xabarlar jurnali (Aniq va tabiiy fanlar)
- Gulnora Zokirova , Shoxrux Kamolov , БИОЛОГИЧЕСКИЕ ОСОБЕННОСТИ ЭНТОМОФАГА ЗОЛОТОГОЛАКА (CHRYSOPIDAE: CHRYSOPERLA) В УСЛОВИЯХ ФЕРГАНСКОЙ ДОЛИНЫ , Научный вестник Ферганский государственный университета: № 1 (2022): Научный журнал Ферганского государственного университета
- , , ИННОВАЦИОННЫЕ МЕТОДЫ ПРЕПОДАВАНИЯ ГИСТОЛОГИИ СТУДЕНТАМ МЕДИЦИНСКИХ ВУЗОВ , Научный вестник Ферганский государственный университета: № 1 (2025): FarDU ilmiy xabarlari jurnali (TABIIY FANLAR)
- Gulnora Zokirova, FARG‘ONA VODIYSIDA OCHIQ URUG‘LI O‘SIMLIKLARDA CINARA AVLODIGA MANSUB SHIRALAR TROFIK IXTISOSLASHUVI VA ULARNING EKOTIZIMDAGI ROLI , Научный вестник Ферганский государственный университета: № 3 (2025): FarDU ilmiy xabarlari jurnali (Tabiiy fanlar)
- Gulnora Zokirova, IGNABARGLI O‘SIMLIKLAR VA FITOFAG HASHAROTLAR O‘RTASIDAGI MUNOSABAT (fitonsidlar ta’siri misolida) , Научный вестник Ферганский государственный университета: № 3 (2025): FarDU ilmiy xabarlari jurnali (Tabiiy fanlar)
- Shoiraxon Yusupova, Gulnora Zokirova, Kamoliddin G‘aniyev, Islomjon Zokirov, NOʻXAT SHIRASI (ACYRTHOSIPHON PISUM) MAVSUMIY POPULYATSIYA DINAMIKASINI GIBRID STOKASTIK DETERMINISTIK MODELLASHTIRISH , Научный вестник Ферганский государственный университета: № 4 (2025): FarDU ilmiy xabarlari jurnali (Tabiiy fanlar)