ALLOKSAN DIABET SHAROITIDA KALAMUSH JIGAR MITOXONDRIYASI YUQORI O‘TKAZUVCHAN PORASIGA “AS LUPINUS” NING VA GLIKORAZMULINING QIYOSIY TA’SIRI

Abdujabborova Charosxon Sanjarbek qizi

doi:10.56292/SJFSU/vol31_iss6/a286

Mualliflar

Abdujabborova Charosxon Sanjarbek qizi

Farg‘ona jamoat salomatligi tibbiyot instituti assistenti

https://orcid.org/0009-0000-3150-3039

DOI:

https://doi.org/10.56292/SJFSU/vol31_iss6/a286

Kalit so‘zlar:

Yapon saforasi ( Sophora japonica L), Lyupin (Lupinus angustifolius L), glyukoza, insulin, MDA, mPTP, mitoKATF, LPO, Alloksan («Lachema» «Chemapol» Chexiya), EGTA, EDTA, KH2PO4, K2HPO4, Hepes, KCl, MgSO4, suksinat, oligomitsin, rotenon, ATF («Serva», Germaniya).

Annotatsiya

Ushbu maqolada O‘zbekistonda uchraydigan Yapon saforasi (Sophora japonica L) daraxti va Lyupin (Lupinus angustifolius L) o‘simligi aralashmasi tarkibidagi antioksidantlik faolligi tekshiriliganda 1:1 nisbatda yuqori antioksidant faolligi aniqlanganligi uchun ushbu 1:1 nisbatdagi aralashma (yapon saforasining bargi va mevasi, lyupin o’simligining meva qismidan) dan diabet kasalligini davolash uchun bilogik oziq-ovqat qo‘shilmasi yaratib unga “As Lupinus” deb nom berildi. Ushbu oziq-ovqat qo’shilmasi tarkibida makro-mikroelementlar, vitaminlar, oqsillar, aminokislotalar va flavonoidlar yuqori miqdorda aniqlandi. “As Lupinus” oziq-ovqat qo’shilmasini biologik faolligini tajriba hayvonlarida ta’sirini o’rganishdan oldin uning toksik ta’siri laborotoriya hayvonlarida o’rganildi va toksiklik, o’lim holatlari kuzatilmadi. Toksik ta’siri o’rganilgandan so’ng“As Lupinus” oziq-ovqat qo‘shilmasini farmakologik hususiyati, uning organizmga ta’siri o’rganildi. “As Lupinus” oziq-ovqat qo‘shilmasini bilogik faolligini tahlil qilish maqsadida alloksan diabet sharoitida kalamush jigar mitoxondriyasi yuqori o‘tkazuvchan porasiga “As Lupinus” ning va glikorazmulining qiyosiy ta’sirini in vivo usuli bo’yicha Toshkent biorganik kimyo institutida o‘rganildi. Tadqiqotdan maqsad ushbu “As Lupinus” oziq-ovqat qo‘shilmasining bilogik faollini klinikagacha bo‘lgan tekshiruv tadqiqotlarini o‘tkazib, qandli diabet kasalligini davolashda qo‘llanadigan antidiabetik oziq-ovqat qo‘shilmalari yaratish va amaliyotga tatbiq etish.

Muallif haqida

Abdujabborova Charosxon Sanjarbek qizi, Farg‘ona jamoat salomatligi tibbiyot instituti assistenti

Farg‘ona jamoat salomatligi tibbiyot instituti assistenti

Adabiyotlar

1. Агзамов Х., Алматов К.Т., Рахимов М.М., Туракулов Я.Х. Функционирование митохондрий печени при аллоксановам диабете // Вопросы мед. химии. –1983. - Т.29. – №1.– С. 61-65.

2. Асраров М.И., Позилов М.К., Эргашев Н.А., Рахматуллаева М.М. Влияние гипогликемического средства гликоразмулина на функциональное состояние митохондрий при стрептозотоцин¬индуцированном диабете // Проблемы эндокринология – 2014 – Т.60 (№3) – С. 38-42.

3. Meyts P.D. Insulin and its receptor: Structure, function and evolution // BioEssays – 2004: – V. 26(12): – P. 1351-1362

4. Асқаров.И.Р. Табобат қомуси . Тошкент.- Мумтоз сўз. - 2019.

5. Асқаров И.Р. Товарлар кимёси (Монография). Фан ва технологиялар Марказининг босмахонаси. -Тошкент - 2019. -1000 б.

6. Mamatqulova, S. A., & Abdujabborova, C. S. qizi. (2024). Lyupin oʻsimligi kimyoviy tarkibi va xalq tabobatida qoʻllanilishi. Educational research in universal sciences, 3(3), 73–79.

7. Asqarov, I., Mamatqulova , S., & Abdujabborova , C. (2024). "AS LUPINUS" tarkibidagi oqsillar miqdorini aniqlash. Universal Xalqaro Ilmiy Jurnal, 1(3), 22–29. Retrieved from.https://universaljurnal.uz/index.php/jurnal/article/view/632

8. Abdujabborova Ch. S., I.R.Asqarov, S.A.Mamatqulova - // Yapon saforasi va lupin o‘simliklarining aralashmasi tarkibidagi aminokislotalar miqdorini aniqlash // Qo‘qon DPI. Ilmiy xabarlar // -2024

9. Abdujabborova Ch. S., I.R.Asqarov, S.A.Mamatqulova - // Yapon saforasi va lupin o‘simliklarining aralashmasi tarkibidagi flavonoidlar miqdorini aniqlash // Qo‘qon DPI. Ilmiy xabarlar // -2024

10. Аскаров, И. Р., Маматкулова, С. А., & Абдужабборова, Ч. С. к. (2024). Анализ химических элементов софоры японской. Журнал химии товаров и народной медицины, 3(1), 97–111.

11. Аскаров, И. Р., Маматкулова, С. А., & Абдужабборова, Ч. С. к. (2024). Определение антиоксидантной активности веществ, содержащихся в смеси японского сафлорового дерева и люпина. Журнал химии товаров и народной медицины, 3(1), 192–204. https://doi.org/10.55475/jcgtm/vol3.iss1.2024.259.

12. Абдужабборова Чаросхон Санжарбек кизи. (2024). ОПРЕДЕЛЕНИЕ ОСТРОЙ ТОКСИЧНОСТИ "AS LUPINUS". Universal International Scientific Journal, 1(9), 151–157. Https://doi.org/10.5281/zenodo.14554711