logo
O‘zbekcha

MAISHIY CHIQINDILAR TA’SIRIDA TUPROQ GUMUSI VA MUHITINING O‘ZGARISHI

Mualliflar

DOI:

https://doi.org/10.56292/SJFSU/vol31_iss6/a252

Kalit so‘zlar:

tuproq, maishiy chiqindi bilan ifloslanish, gumus, pH-muhit, unumdorlik.

Annotatsiya

Mazkur maqolada maishiy chiqindilarining tuproqdagi gumus miqdoriga ko‘rsatadigan ta’siri o‘rganilgan. Tadqiqotlar shuni ko‘rsatadiki, tuproq tarkibiga tushgan turli ifloslovchi moddalar, kul qoldiqlari, bundan tashqari og‘ir metallar, plastmassa qoldiqlari hamda boshqa zararli moddalar gumusning parchalanish jarayonini tezlashtiradi yoki uning hosil bo‘lishiga salbiy ta’sir ko‘rsatadi. Shuningdek, ifloslanish tuproqning pH-muhiti va unumdorligiga bevosita ta’sir etib, ekologik muvozanatning buzilishi aniqlangan. Maqolada gumus miqdoridagi o‘zgarishlar laboratoriya va dala sharoitida o‘rganilib, maqolada batafsil yoritilgan. Tadqiqot natijalari tuproqni muhofaza qilish, qayta tiklash va barqaror qishloq xo‘jaligini rivojlantirishga xizmat qiladi.

Mualliflar haqida

  • Atoyeva Gulhayo Raxmonovna, O‘zbekiston Milliy universiteti, tuproqshunoslik kafedrasi katta o‘qituvchisi, b.f.f.d. (PhD)

    O‘zbekiston Milliy universiteti, tuproqshunoslik kafedrasi katta o‘qituvchisi, b.f.f.d. (PhD)

  • Atabekova Dilaram Lutpullayevna, Farmasevtika ta’lim va tadqiqot instituti, marmokognoziya va botanika kafedrasi katta o‘qituvchisi

    Farmasevtika ta’lim va tadqiqot instituti, marmokognoziya va botanika kafedrasi katta o‘qituvchisi

  • Maxkamova Dilafruz Yuldoshevna, O̒‘zbekiston Milliy universiteti, tuproqshunoslik kafedrasi dotsenti

    O̒‘zbekiston Milliy universiteti, tuproqshunoslik kafedrasi dotsenti

  • Abdushukurova Zamira Zaynitdinovna, O̒‘zbekiston Milliy universiteti, tuproqshunoslik kafedrasi dotsenti

    O̒‘zbekiston Milliy universiteti, tuproqshunoslik kafedrasi dotsenti

  • Talapova Sevinch Insobali qizi, O̒‘zbekiston Milliy universiteti, tuproqshunoslik kafedrasi magistri

    O̒‘zbekiston Milliy universiteti, tuproqshunoslik kafedrasi magistri

Adabiyotlar

1. Jang, M., Zhang, T., & Li, Y. (2020). "Impact of municipal waste landfill on soil contamination and microbial diversity." Environmental Pollution, 2020. P. 256, 113479.

2. Zhao, L., & Liu, G. "Effect of municipal solid waste on soil microbial community and enzyme activity." Envi-ronmental Science and Pollution Research, 2023. –p. 27, 21315-21324.

3. Gupta, N., Khan, D. N., & Santra, S. C. Heavy metal accumulation in soil and plants near solid waste dumping site at Dhapa, Kolkata, India. Environmental Monitoring and Assessment, 188(6), 2016. 1–9.

4. Krasnyansky, M. "Municipal Solid Waste Landfill as a Dangerous Ungovernable Biochemical Reactor." In-ternational Journal of Environmental Sciences & Natural Resources,2023. 32(4).

5. Bhattacharyya, P., et al. Effect of heavy metals on microbial biomass and activities in century old landfill soil. Environmental Monitoring and Assessment, 134(1-3), 2007. –p. 353–360. https://doi.org/10.1007/s10661-007-9685-3

6. Rezapour, S., Vahdati, M., & Ghajar Sepanlou, M. (2018). Environmental risk assessment of heavy metal pollution in leachate, soil, and plants around municipal solid waste landfill: a case study from Iran. Environmental Science and Pollution Research, 25, 29564–29574. https://doi.org/10.1007/s11356-018-2961-0

7. Sun, H., Li, J., & Wang, X. (2023). Heavy metal contamination in soils of a decommissioned landfill. Chemosphere, 305, 135697. https://doi.org/10.1016/j.chemosphere.2022.135697

8. Zhang, Y., et al. (2023). Microbial community shift from bacteria to fungi in soils contaminated with heavy metals from landfill leachates. Environmental Pollution, 327, 121548. https://doi.org/10.1016/j.envpol.2023.121548

9. Qiao, Z., Wang, J., & Liu, Y. (2023). Effects of long-term landfill leachate exposure on soil microbial diversity and ARGs in peri-urban zones. Environmental Pollution, 319, 120961. https://doi.org/10.1016/j.envpol.2022.120961

10. Wang, F., et al. (2023). Influence of landfill age on soil heavy metal profiles. Environmental Pollination, 290, 120123. https://doi.org/10.1016/j.envpol.2021.120123

11. Zhang, L., Chen, Y., & Zhou, H. (2024). Microbial diversity and antibiotic resistance in landfill leachate-impacted groundwater. Science of the Total Environment, 652, 1096–1107. https://doi.org/10.1016/j.scitotenv.2024.1096

12. Bapeer, S. B., & Darwesh, D. A. (2023). Impacts of open dumpsite leachate on soil enzymatic activity in Kani Qrzhala, Erbil. Science Journal of University of Zakho, 11(2), 232–236.

Yuklab olishlar

Nashr etilgan

2026-02-03

Qanday iqtibos keltirish

MAISHIY CHIQINDILAR TA’SIRIDA TUPROQ GUMUSI VA MUHITINING O‘ZGARISHI. (2026). Scientific Journal of the Fergana State University, 31(6), 252. https://doi.org/10.56292/SJFSU/vol31_iss6/a252