CHORTOQSOY DARYOSI IXTIOFAUNASI TUR TARKIBI HAQIDA DASTLABKI TEKSHIRUV NATIJALARI
DOI:
https://doi.org/10.56292/SJFSU/vol31_iss6/a247Kalit so‘zlar:
chuchuk suv baliqlari, Chortoqsoy, ixtiofauna, taksonomiya, mahalliy turlarAnnotatsiya
Chortoqsoy daryosi Fargʻona vodiysining shimoli-sharqida joylashgan boʻlib, umumiy uzunligi 82,5 km ni tashkil etadi. Olib borilgan tadqiqotlar natijasida daryoda 3 turkum, 7 oila va 11 urugʻga mansub jami 12 tur baliq aniqlangan. Turlarning 41,7 foizi mahalliy va endemik, 58,3 foizi esa iqlimlashtirilgan hamda invaziv turlardir. Triplophysa ferganaensis turining aniqlanishi ushbu turning areali kengayayotganini koʻrsatadi. Olingan dastlabki maʼlumotlar Chortoqsoy daryosi baliqlari faunasining turlar xilma-xilligini oʻrganish, ularning tarqalish dinamikasini baholash hamda keyingi kompleks ixtiologik tadqiqotlar uchun muhim ilmiy asos yaratadi.
Adabiyotlar
1. Fricke R. Eschmeyer W.N. Van der Laan R. 2025. Eschmeyerʼs Catalog of Fishes: Genera, Species, References. (http://researcharchive.calacademy.org/ 126 research/ichthyology/catalog/fishcatmain.asp). (murojaat etilgan sana: 11.10.2025 – 01.11.2025)
2. Dias, M.S. et al. (2017). Anthropogenic stressors and riverine fish extinctions. Ecol. Indic., 79, 37–46.
3. Harrison, I. et al. (2018). The freshwater biodiversity crisis. Science, 362, 1369.
4. Su, G. Et al. (2021). Human impacts on global freshwater fish biodiversity. Science, 371, 835–838.
5. Wei, F.W. et al. (2014). Advancements of the researches on biodiversity loss mechanisms. Science, 59, 430–437.
6. Кесслер К. (1872). Ихтиофауна Туркестана. Изв. О-ва любителей естествозн., антропол. И этнографии, №10, 47–76.
7. Берг Л.С. (1949). Рыбы пресных вод СССР и сопредельных стран. Часть III. – Москва-Ленинград: Издательство Академии наук СССР, 926–1382.
8. Турдаков, Ф. А. (1963). Рыбы Киргизии. Издательство Академии наук Киргизской ССР, Фрунзе, 284 c.
9. Mirabdullaev, I.M. and Mullabaev, N.R. (2020) Ichthyofauna of Uzbekistan: Taxonomic Composition and Current State. Uzbek Biological Journal, 5, 43-49 a.
10. Sheraliyev B., Peng Z. (2021a). Molecular diversity of Uzbekistanʼs fishes assessed with DNA barcoding. Scientific Reports, 11, e16894.
11. Sheraliev B, Peng Z (2021b) Triplophysa ferganaensis, a new loach species from Fergana Valley in central Asia (Teleostei: Nemacheilidae). Journal of Fish Biology 99(3): 807–818.
12. Urmonova D., Sheraliyev B. (2023) Soʻx daryosi suv havzasi ixtiofaunasining taksonomik reviziyasi // Xorazm Maʼmun akademiyasi axborotnomasi,. – №2/1.– B. 70-72.
13. Raxmonov M., Azamov O., Sheraliyev B. (2024) Shohimardonsoy-Margʻilonsoy daryosi ixtiofaunasining (Teleostei: Actinopterygii) yangilangan turlar roʻyxati va muhofaza maqomi // FarDU. Ilmiy xabarlar, №3 (Ilova toʻplam). – B. 308-313.
14. И.А.Ильин. 1959 Водные ресурсы Ферганской долины. Л:Гидрометеоиздат,. 247 с.
15. Rajabov Oʻ Oʻ. (2024) Chortoq suv omborining texnik xolati o‘rganish. Экономика и социум" №12(127)-2
16. Sheraliev B., Kayumova Y., Peng Z. Triplophysa daryoae, a new nemacheilid loach species (Teleostei, Nemacheilidae) from the Syr Darya basin, Central Asia // Zookeys, 2022. – №1125. – P. 47-67.
17. Sheraliyev, B., Nazirov, B., Khalimov, S. (2025). Notes on Distribution of Triplophysa ferganaensis Sheraliev & Peng, 2021 (Teleostei: Nemacheilidae). Ecol. Montenegrina, 86, 188–196.
18. Kottelat, M. & Freyhof, J. (2007). Handbook of European freshwater fishes. Kottelat, Cornol & Freyhof, Berlin, 646 pp.
19. Mirabdullayev, I. M., Kuzmetov, A. R. & Qurbonov, A. R. (2020). Oʻzbekiston baliqlari xilma-xilligi. “Classic”, Toshkent, 114 b
Yuklab olishlar
Nashr etilgan
Son
Bo‘lim
Litsenziya
Mualliflik huquqi (c) 2025 Scientific journal of the Fergana State University
Ushbu ish Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 Xalqaro litsenziyasi ostida litsenziyalangan.
Qanday iqtibos keltirish
