MEHNATSEVARLIK TUSHUNCHASINING ASOSIY SOTSIOMADANIY VA TARBIYAVIY KONTSEPSIYALARI

Annotatsiya

Maqolada mehnatsevarlik tushunchasining sotsiomadaniy va tarbiyaviy kontsepsiyalari, uning inson shaxsining axloqiy va ma’naviy shakllanishidagi o‘rni hamda ahamiyati tahlil qilingan. Falsafiy, sotsiologik va pedagogik manbalar tahlili asosida mehnatsevarlikning ko‘p qirrali mohiyati ochib berilgan - u axloqiy qadriyat, madaniy hodisa va pedagogik maqsad sifatida talqin etiladi. Maqolada mehnatsevarlik shaxsning fuqarolik yetukligi, ma’naviy mas’uliyati va ijtimoiy faollik darajasini ifodalovchi integrativ sifat ekanligi asoslab berilgan. Turli sivilizatsiyalar tarixida mehnatning qadrlanishi, an’anaviy mehnat axloqidan tortib zamonaviy kasbiy o‘z-o‘zini rivojlantirish g‘oyalarigacha bo‘lgan tarixiy bosqichlar yoritilgan. Globalizatsiya va raqamli transformatsiya sharoitida mehnatsevarlik tarbiyasining dolzarbligi yanada ortib borayotgani ko‘rsatilgan, chunki mehnat endilikda nafaqat jismoniy faoliyat, balki ijodkorlik va intellektual o‘zini namoyon etish maydoniga aylanmoqda. Ta’lim tizimida mehnatsevarlikni shakllantirishning pedagogik yondashuvlari - mehnat intizomini rivojlantirish, tashabbuskorlikni rag‘batlantirish, mehnat natijalariga hurmat va ijtimoiy mas’uliyatni tarbiyalash masalalari tahlil qilingan. Muallif oilaning, maktabning va jamiyatning uzviy hamkorligi asosida mehnat madaniyatini shakllantirish zarurligini ta’kidlaydi. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, mehnatsevarlik shaxsiy o‘sishning omili bo‘lish bilan birga, barqaror ijtimoiy taraqqiyotning zarur sharti sifatida axloqiy, ma’naviy va iqtisodiy omillar uyg‘unligini ifodalaydi.