CHUQUR ARALASHMA SATXGA EGA CdTe YUPQA PLYONKALARINING OPTIK XUSUSIYATLARI VA RENTGEN STRUKTURAVIY TAHLILI
DOI:
https://doi.org/10.56292/SJFSU/vol31_iss6/a208Kalit so‘zlar:
CdTe, yupqa plyonkalar, termal cho'kma, fotoelektrofizik elementlar, rentgen difraksiyasi, atom kuch mikroskopiyasi, tasma oralig'i, polikristallik tuzilish, issiqlik bilan ishlov berish, samaradorlik.Annotatsiya
Ushbu maqolada kumush qo'shimchasi yordamida shisha va molibden substratlariga termik cho'ktirish orqali olingan kadmiy telluridining (CdTe) yupqa fotoelektrofizik plyonkalarini o'rganish natijalari keltirilgan. Substrat harorati va keyingi issiqlik bilan ishlov berishning plyonkalarning strukturaviy, morfologik va optik xususiyatlariga ta'siri o'rganilgan. Rentgen difraksiyasi shuni ko'rsatdiki, cho'ktirilgan plyonkalar kubik tuzilishga ega nanokristalli bo'lib, issiqlik bilan ishlov berish don o'sishiga va polikristalli tuzilish hosil bo'lishiga olib keladi. Atom kuch mikroskopiyasi (AKM) yordamida plyonkalarning don hajmi va morfologiyasi aniqlandi. Optik o'lchovlar qayta ishlash haroratiga qarab 1,45 dan 1,48 eV gacha o'zgarib turadigan tasma oralig'ini aniqlash imkonini berdi. CdTe-CdS fotoelektrofizik elementlari ishlab chiqarildi, ular uchun tok-kuchlanish xususiyatlari olindi va samaradorlik (FIK) 22% ga teng deb aniqlandi. Olingan natijalar CdTe yupqa plyonkalarini fotoelektrik va rentgen nurlanish detektorlarida qo'llash imkoniyatlarini, shuningdek, ularning xususiyatlarini issiqlik bilan ishlov berish orqali optimallashtirish imkoniyatini namoyish etadi.
Adabiyotlar
1. Deepak, S. Srivastava, C. S. Malvi. Light sources selection for solar simulators: A review. International Conference on Recent Advances in Mechanical Engineering 2020 At: Gwalior Madhya Pradesh Volume: 6, pp. 28-46. DOI:10.32438/WPE.060257
2. Luka T, Eiternick S, Turek M. Rapid testing of external quantum efficiency using LED solar simulators. Energy Procedia (2015) 77:113–118. https://doi.org/10.1016/j.egypro.2015.07.018
3. K.A.M.H. Siddiquee, M.A.K. Pathan, S. Alam, O. Islam, M.R. Qadir. Investigation of CdS and CdTe thin films and influence of CdCl2 on CdTe/CdS structure. Optik - Int. J. Light Electron Opt. (2013), pp. 1-6. http://dx.doi.org/10.1016/j.ijleo.2013.01.099
4. В.И. Максимов, С.Ф. Дубинин, Т.П. Суркова. Тонкие особенности кристаллической структуры кубического полупроводникового монокристалла Zn0.9V0.1Sе. Институт физики металлов УрО РАН, Екатеринбург, Россия. Физика твердого тела, 2014, том 56, вып. 12, стр. 2311-2318. http://journals.ioffe.ru/articles/viewPDF/41118
5. I. M. Dharmadasa, P. A. Bingham, O. K. Echendu et al., “Fabrication of CdS/CdTe-Based Thin Film Solar Cells Using an Electrochemical Technique” Coatings, vol. 4, no. 3, pp. 380-415, Jun. 2014. DOI: 10.3390/coatings4030380
6. Luksa Kujovic, Xiaolei Liu, Ali Abbas and others. Achieving 21.4% Efficient CdSeTe/CdTe Solar Cells Using Highly Resistive Intrinsic ZnO Buffer Layers. Advanced Functional Materials published by Wiley-VCH GmbH, 2024, 34, 2312528, pp. 1-8. https://doi.org/10.1002/adfm.202312528
7. R. Mallick, X. Li, C. Reich, X. Shan, and others “Arsenic-doped CdSeTe solar cells achieve world record 22.3% efficiency,” IEEE J. Photovoltaics 13(4), pp. 510–515 (2023). https://doi.org/10.1109/JPHOTOV.2023.3282581
8. H. M. Wikoff , S. B. Reese , and M. O. Reese , “ Embodied energy and carbon from the manufacture of cadmium telluride and silicon photovoltaics,” Joule 6(7), pp. 1710–1725 (2022). https://doi.org/10.1016/j.joule.2022.06.006
9. M. A. Scarpulla, B. McCandless, A. B. Phillips and others. “CdTe-based thin film photovoltaics: Recent advances, current challenges and future prospects” Sol. Energy Mater. Sol. Cells 255, 112289 pp. 1-12 (2023). https://doi.org/10.1016/j.solmat.2023.112289
10. D. A. Lamb, S. J. C. Irvine, M. A. Baker, C. I. Underwood, and S. Mardhani, “Thin film cadmium telluride solar cells on ultra-thin glass in low earth orbit—3 years of performance data on the AlSat-1N CubeSat mission,” Prog. Photovoltaics 29(9), pp. 1000–1007 (2021). https://doi.org/10.1002/pip.3423
11. M. K. Jamarkattel, A. B. Phillips, G. K. Liyanage, F. K. Alfadhili, E. Bastola, V. V. Plotnikov, A. D. Compaan, R. J. Ellingson, and M. J. Heben, “Ultra-thin and lightweight CdS/CdTe solar cell fabricated on ceramic substrate for space applications,” in IEEE 49th Photovoltaics Specialists Conference (PVSC), 05-10 June 2022. pp. 12-21. DOI: 10.1109/PVSC48317.2022.9938514
Yuklab olishlar
Nashr etilgan
Son
Bo‘lim
Litsenziya
Mualliflik huquqi (c) 2025 Научный вестник Ферганский государственный университета

Ushbu ish Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 Xalqaro litsenziyasi ostida litsenziyalangan.
Qanday iqtibos keltirish
Xuddi shu muallif (lar) ning eng ko'p o'qilgan maqolalari
- Отажонов Салим Мадрахимович, Эргашев Равшанбек Назирович, Ботиров Қодир Абдуллаевич, Маъруфова Умидахон Халикжон қизи, Эргашева Лола Эркин қизи, CHUQUR SATXLARNI p-CdTe – n-CdS VA p-CdTe – n-CdSe GETEROSTRUKTURALARINING FOTOELEKTRIK PARAMETRLARIGA TA’SIRINI O‘RGANISH , Scientific journal of the Fergana State University: № 5 (2025): FarDu ilmiy Xabarlar jurnali (ANIQ FANLAR)