ABU HOMID AL-G‘AZZOLIY VA IBN AL-ARABIY ILMIY MEROSINING KEYINGI DAVRLARDA TADQIQI VA BUGUNGI KUNDAGI AHAMIYATI

Sayyodbek Pulatov

doi:10.56292/SJFSU/vol31_iss6/a88

Mualliflar

Pulatov Sayyodbek Hasanovich

Fargʻona davlat universiteti

https://orcid.org/0009-0004-6470-5023

DOI:

https://doi.org/10.56292/SJFSU/vol31_iss6/a88

Kalit so‘zlar:

Tasavvuf, mu'tadil, falsafiy, rasional, irrasional, aql, nazariyotchi, bilish, vahdat ul-vujud, diniy bag‘rikenglik.

Annotatsiya

Maqolada O‘zbekiston Prezidenti Shavkat Miromonovich Mirziyoev tomonidan BMTning 72-sesiyasi ishtiroklariga “Ma’rifat va diniy bag‘rikenglik” deb nomlangan maxsus rezolyutsiyani qabul qilish to‘g‘risidagi taklifi [1] jahon miqyosida “jaholatga barham berish, bag‘rikenglik va o‘zaro hurmatni qaror toptirish, diniy erkinliklarni ta’minlash, e‘tiqod qiluvchilarning huquqini himoya qilish, ularning kamsitilishiga yo‘l qo‘ymaslikka ko‘maklashishga qaratilganligidan kelib chiqib, tasavvuf ta’limotida ham eng muhim hisoblangan bunday tamoilni hayotga tadbiq qilishga qaratilganligini hisobga olib, tadqiqot natijasida Abu Homid al-G‘azzoliyning mo‘tadil tasavvufi bilan ifadalangan so‘fiylik hamda Muhyiddin ibn al-Arabiyning “vahdatul-vujud” haqidagi falsafiy tasavvufiy qarashlari yoritildi. Tasavvuf nazariyoti yo‘nalishlarining har ikkisi ham tasavvuf amaliyotini aqlga muvofiqlashtirishga xizmat qilgan. Imom al-G‘azzoliy hamda Ibn al-Arabiy kabi taniqli, sufiy-nazariyotchi olimlar tasavvufiy dunyoqarashni mantiqiy qurollantirib, unga tasavvuf tajribaga oid o‘ziga xos bilim – “haqiqat bilan aloqa qilish” xususiyatiga ega bo‘lgan “nazariy fan” maqomini berdilar. Maqolada bu ikki buyuk allomaning tinchliksevarlik, bag‘rikenglik g‘oyalari, ularning tasavvufiy falsafiy me‘rosining bugungi kundagi ahamiyati ochib berildi.

Muallif haqida

Pulatov Sayyodbek Hasanovich, Fargʻona davlat universiteti

Farg‘ona davlat universiteti, mustaqil tadqiqotchi

Adabiyotlar

1. Ўзбекистон Республикаси Прeзиденти Шавкат Мирзиёевнинг БМТ Бош Ассамблеяси 72-сессиясидаги нутқи // “Халқ сўзи”, 2017 йил 20 сентябрь.

2. Ал-Джанаби М.М. Теология и философия ал-Газали. – M., 2010.

3. Насыров И.Р. К вопросу о критике философии Абу Хамидом ал-Газали. Философский журнал. – М., 2015. Т. 8. № 3.

4. Treiger A. The Science of Divine Disclosure. Valt University ProQuest Dissertations & Theses, 2008. 3317233.

5. Насыров И.Р. Ибн Араби и веротерпимость. Философия рeлигии: аналитические исследования. – М., 2020. Т. 4. № 1.

6. Смирнов А.В. Великий шейх суфизма (опыт парадигмального анализа философии Ибн Араби). – М.: Наука. Издательская фирма «Восточная литература», 1993.

7. Насыров И.Р. К вопросу о роли Ибн Араби в истории исламского мистицизма. // Философская антропология. 2016. Т. 2. № 2.

8. Ибрагим Т. На пути к коранической толерантности. – Нижний Новгород: «Медина», 2007.