ZAMONAVIY AXBOROT MAKONIDA RAMZ VA BELGILARNING MADANIY-TARIXIY MA’NOLARI TAHLILI
DOI:
https://doi.org/10.56292/SJFSU/vol31_iss5/a98Kalit so‘zlar:
madaniy semantika, ramz, belgi, madaniy konnotatsiya, madaniy xotira, semiosfera, media diskurs, emodzi, piktogramma, raqamli kommunikatsiya.Annotatsiya
Maqolada zamonaviy axborot makonida faoliyat ko‘rsatayotgan ramz va belgilar madaniy-tarixiy ma’nolarini integrativ tarzda o‘rganiladi. Yondashuv madaniy semantikaning qatlamli modeli (madaniy sema — madaniy konnotatsiya — madaniy konsept — madaniy fon) hamda strukturaviy va antropologik nuqtaiy nazarlarni uyg‘unlashtiruvchi differensial-integrativ metodga tayanadi. Amaliy qismda keng qo‘llanadigan grafik va piktografik belgilar madaniy-tarixiy qatlamlari va pragmatik funksiyalari tahlil qilinadi: “yurak” — layk indikatori sifatida, “bosh barmoq yuqoriga”, “qulf” — xavfsizlik/yopiq holat indeksi sifatida, “lupa” — qidiruv metaforasi sifatida, “skrepka” — ilova belgisi sifatida, “qo‘ng‘iroq” — bildirishnoma, “bulut” — taqsimlangan saqlash metaforasi sifatida, shuningdek QR-kod — sanoat piktogrammasi sifatida, ommaviy kommunikatsiyaga ko‘chgan belgi sifatida ko‘rib chiqiladi. Har bir belgi madaniy xotira va “ma’no portlashlari” prinsipini namoyon etadi: tarixiy konnotatsiyalar raqamli amaliyotlar ta’sirida qayta kodlanadi, baholovchi valentlik esa janr, media platforma hamda auditoriya ideologik yo‘nalishlariga qarab o‘zgaradi.
Adabiyotlar
1. Ковшова М. Л., Гудков Д. Б. Культурная семантика языковых знаков: теория и эксперимент // Вестник Нижегородского университета им. Н. И. Лобачевского. 2024. № 4. С. 181–189. DOI: 10.52452/19931778_2024_4_181.
2. Телия В. Н. Первоочередные задачи и методологические проблемы исследования фразеологического состава языка в контексте культуры // Фразеология в контексте культуры / отв. ред. В. Н. Телия. М.: Языки русской культуры, 1999. С. 13–24.
3. Апресян Ю. Д. Лексическая семантика. Синонимические средства языка. 2-е изд., испр. и доп. М.: Наука, 1995. 472 с.
4. Лотман Ю. М. Семиосфера: Культура и взрыв. Внутри мыслящих миров: статьи, исследования, заметки. СПб.: Искусство-СПБ, 2004. 703 с.
5. Баранов А. Н., Добровольский Д. О. Очерки общей и русской фразеологии. М.: Издательский дом «ЯСК», 2024. 280 с.
6. Суперанская А. В. Имя — через века и страны. М.: URSS, 2007. 192 с.
7. Радбиль Т. Б. «Культурный фон» как имплицитный культурный компонент в семантике языковых знаков // Когнитивные исследования языка. 2021. Вып. 2(45). С. 283–293.
8. Гладкова А. Русская культурная семантика: эмоции, ценности, жизненные установки. М.: Языки славянской культуры, 2010. 304 с.
9. Ожегов С. И., Шведова Н. Ю. Толковый словарь русского языка. 27-е изд., стереотип. М.: Мир и образование, 2023. 736 с.
10. Большой фразеологический словарь русского языка: значение, употребление, культурологический комментарий / отв. ред. В. Н. Телия. М.: АСТ-ПРЕСС ШКОЛА, 2024. 784 с.
11. Таштемирова З. С., Давлятова Г. Н. Поликультурное пространство и диалог культур // Вопросы гуманитарных наук. 2019. № 2. С. 80–82.
12. Давлятова Г. Н., Таштемирова З. С. Лингвокраеведческий материал об учёном-энциклопедисте в обучении русскому языку // Актуальные вопросы науки. 2020. № 60. С. 14–18.
Yuklab olishlar
Nashr etilgan
Son
Bo‘lim
Litsenziya
Mualliflik huquqi (c) 2025 Научный вестник Ферганский государственный университета

Ushbu ish Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 Xalqaro litsenziyasi ostida litsenziyalangan.