FAZL IBN AHMAD QARASHLARIDA AХLOQIY MASALALARNING FALSAFIY TAHLILI

Mavjuda Soipova

doi:10.56292/SJFSU/vol31_iss5/a56

Mualliflar

Soipova Mavjuda Karimjanovna

Farg‘ona davlat universiteti

https://orcid.org/0009-0006-5860-7448

DOI:

https://doi.org/10.56292/SJFSU/vol31_iss5/a56

Kalit so‘zlar:

Islom, aхloq tana, ruh, ijtimoiy ilm taraqqiyot, insondialektik, sinergetik, deterministik, ma’naviy milliy va umuminsoniy manfaatlar, progressiv taraqqiyot, axloqiy qadriyatlar, estetik, siyosiy, huquqiy, demokratik.

Annotatsiya

Mazkur maqolada Fazl ibn Ahmadning falsafiy va axloqiy merosi asosida yosh avlodni komillikka yеtaklash masalasi tahlil qilinadi. Muallif fikricha, Yangi O‘zbekistonda yoshlarni ma’naviy yеtuk va axloqan barkamol shaxs sifatida tarbiyalashda milliy va islomiy merosga tayanish muhim ahamiyatga ega. Shu nuqtai nazardan, Fazl ibn Ahmadning inson nafsi, aql va qalb muvozanati, axloqiy kamolot hamda ma’rifatparvarlik to‘g‘risidagi ta’limotlari bugungi yoshlar uchun ruhiy-ma’naviy dastur vazifasini o‘taydi. Uning falsafasida inson o‘z nafsini tarbiya qilish, ilm orqali komillikka erishish va jamiyat manfaati yo‘lida xizmat qilish g‘oyalari asosiy o‘rin tutadi.

Fazl ibn Ahmad merosini o‘rganish va uni ta’lim-tarbiya jarayonlariga joriy etish yoshlarda vatanparvarlik, ma’naviy barkamollik va ijtimoiy mas’uliyat hissini kuchaytiradi. Shu bois, bu meros Yangi O‘zbekiston ma’naviy siyosatining ajralmas qismi sifatida alohida ahamiyat kasb etadi.

Muallif haqida

Soipova Mavjuda Karimjanovna, Farg‘ona davlat universiteti

Farg‘ona davlat universiteti dotsenti

Adabiyotlar

1. Mirziyoyev Sh.M. Vatanimiz taqdiri va kelajagi yo‘lida yanada hamjihat bo‘lib, qat’iyat bilan harakat qilaylik. “Ijtimoiy barqarorlikni ta’minlash, muqaddas dinimizning sofligini asrash – davr talabi” mavzusidagi anjumanda so‘zlagan nutqi. // Hidoyat. –Toshkent: 2017. № 6. –B. 7

2. Mirziyoyev Sh.M. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyevning Oliy Majlisga Murojaatnomasi. Toshkent: O‘zbekiston, NMIU, 2018. –B. 737

3. Abu Abdulloh Muhammad ibn Muhammad ibn al-Futiy. “Talhis ma’rifat al-rij’al”// Najib Moyil Haraviy tarj. - Mashhad, Oston Quds Rizaviy, 1993 y. – B. 37.

4. Fazl ibn Ahmad “Iddat al-uqul va umdat ul-ma’qul”. - Mashhad, Oston Quds Rizaviy, 1993 y.- B. 20.

5. Am‘ak-ı Buhârî, Dîvân (nşr. Saîd-i Nefîsî), Tahran, ts., s. 188.

6. Vohidov Sh., Erkinov A. Nizomulmulk. Siyosatnoma. (Siyar ul-muluk). – Toshkent.: Yangi asr avlodi, 2008. – B.239

7. Shodiyev J. Umar Xayyom ma’naviy merosining falsafiy tahlil. – Toshkent, 2022. – B 140.

8. Yâkūt, Muʿcemü’l-büldân (nşr. F. Wüstenfeld), Leipzig 1867 → (ed. Fuat Sezgin), Frankfurt 1994, III/1, s. 231; IV/1, s. 509.

9. Aḥmad ibn Abd Allāh Abū Nuʿaym al-Iṣfahānī // AlKindi (onlayn-katalog Dominikanskogo instituta vostokovedeniya). Abū Nuʿaym al-Iṣfahānī / Pedersen, J. // Encyclopaedia of Islam. 2nd ed : [angl.] : in 12 vol. / edited by H. A. R. Gibb

10. Nazarov Q. Borliq falsafasi. - Toshkent.: 2007.

11. Falsafa: qomusiy lug‘at. (Tuzuvchi va mas’ul muharrir Q.Nazarov). – T.: “Sharq”, 2004. – B. 431.