KATTA VA KICHIK O‘RADARYO HAVZALARI FLORASINING ENDEM TURLARI BO‘YICHA TAHLILIGA DOIR

Oybek Omonov

doi:10.56292/SJFSU/vol31_iss3/a194

Mualliflar

Oybek Omonov

Qarshi davlat universiteti

https://orcid.org/0009-0000-7145-3419

DOI:

https://doi.org/10.56292/SJFSU/vol31_iss3/a194

Kalit so‘zlar:

Qashqadaryo BGR, Katta O‘radaryo, Kichik O‘radaryo, havza, flora, Qizil kitob, endem, tur, gerbariy namuna, ekspeditsiya.

Annotatsiya

Maqolada Katta va Kichik O‘radaryo havzalarida tadqiqot olib borgan olimlar tomonidan to‘plangan O‘zbekiston Milliy gerbariysi (TASH) fondida saqlanayotgan va dala tadqiqotlarida terilgan gerbariy namunalari asosida tahlili keltirilgan. Shuningdek, gerbariyning qo‘llanilishi va uning o‘simliklarning biologik xilma-xilligini saqlashdagi ahamiyati qisqacha tavsiflangan. Tadqiqot natijasida hudud florasining endemlari uchun ilk marotaba shakllantirilgan ro‘yxatga muvofiq 18 oila 31 turkumga mansub 54 turni 255 ta gerbariy namunasini o‘z ichiga oladi. Bulardan, “Ozbekiston Respublikasi Qizil kitobi” (2019) asosida shakllantirilgan ro‘yxatga muvofiq, 8 oila 12 turkumga mansub 19 turining 75 ta namunasi keltirildi. Ushbu tadqiqot O‘zR FA Botanika institutining Janubi-G‘arbiy Hisor, Hisor-Darvoz va Panjoldi okruglari florasining to‘r tizimli xaritalash (Qashqadaryo viloyati qismi) davlat dasturi hamda tadqiqotchining dissertatsiya mavzusi doirasida bajarildi.

Muallif haqida

Oybek Omonov, Qarshi davlat universiteti

Qarshi davlat universiteti tayanch doktoranti

Adabiyotlar

1. Омонов О.Э. O‘radaryo havzasi florasining dastlabki ro‘yxati (O‘zbekiston Milliy gerbariy fondi gerbariysi asosida). QarDU xabarlari. 2024, 2/4. 185-195-b.

2. Ярашев Қ.С. Жанубий Ўзбекистон дарё ҳавзалари ландшафтларининг функционал-динамик боғлиқлиги ҳамда уларни ландшафт-экологик районлаштириш. Геог. фан. докт. дисс. (DSс). – Самарқанд: 2022. – 243 б.

3. Callmander M.W., Schatz G.E., Lowry P.P. II. IUCN red list assessment and the global strategy for plant conservation: Taxonomists must act now // Taxon. 2008. 54(4): 1047-1050.

4. Tojibaev K., Khassanov F., Turginov O., Akbarov F., Pulatov S., Turdiboev O. Endemic plant species richness of Surkhondaryo province, Uzbekistаn // Plant Diversity of Central Asia. 2022. Vol. 1. – Pp. 71-84.

5. Тожибаев К.Ш., Бешко Н.Ю., Попов В.А. Ботанико-географического районирование Узбекистана // Ботанические журнал. – Санкт-Петербург: Наука, 2016. – №10 (101). – С. 1105-1130.

6. Толмачев А.И. Введение в географию растений. – Л.: ЛГУ, 1974. – 244 с. [Tolmachev A.I. Введение в географию растений. – L.: LGU, 1974. – 244 с.

7. Щербаков А.В., Майоров С.Р. Инвентаризаsия флоры и основы гербарного дела (Методически Флора сосудистых растений е рекомендаsии). Москва: Товарищество научных изданий КМК, 2006. С. 48.

8. IPNI (2023). International Plant Names Index. Published on the Internet http://www.ipni.org, The Royal Botanic Gardens, Kew, Harvard University Herbaria & Libraries and Australian National Herbarium. [Retrieved 25 July 2023].

9. POWO (2023). "Plants of the World Online. Facilitated by the Royal Botanic Gardens, Kew. Published on the Internet; Retrieved 29 July 2023.

10. О‘zbekiston Respublikasi Qizil kitobi. Toshkent: “Chinor ENK”, 2019. Т.–329 b.

11. Определитель растений Средней Азии. Критический конспект флоры. В I-X. Т. - Ташкент: Фан, 1968-2016.

12. Флора Узбекистана. В 6 т. – Ташкент: изд. АН УзССР, 1941-1963.

13. Флора ССР. В 30 т. М.Л.: изд. АН СССР, 1934-1960 г.

14. Омонов О.Э. Kатта ва Kичик Ўрадарё ҳавзаси флора ва ўсимликлар қопламининг ўрганилиш тарихи). QarDU xabarlari. 2024, 2/2., 154-160-betlar.

15. Мустафаев С.М. Дикорастущие бобовые – источник кормовых ресурсов. Флористический состав, биоэкологические особенности и хозяйственное использование. – Л.: Наука, 1982. – 283 с.

16. Xo‘janazarov Ў.Э., Po‘latova N.A., Obidova S.A. The Rare and Endemik plantsin Mouintain and Foothill Territories of Kashkadarya Basin. International jurnal of Scientifik and Research Publications, Volum 9, Issui 6, June 2019. ISSN 2250-3153. Pp. 623-626.

17. Turginov O,T., O‘zbekiston endemlari. Doktorlik dissertatsiya ishi, Toshkent. 2025.

18. Байсунов Б.Х., Омонов О.Э., Бухоров Ж. Qashqadaryo botanik-geografik rayoni janubi-g‘arbiy qismi (Xontaxta tog‘ massivi) dendroflorasi. “Замонавий географияда инновацион ғоялар: рақамли иқтисодиёт ва гис технологиялар” мавзусидаги Хalqaro ilmiy-amaliy konferensiyasi materiallari to‘plami i-qism, Қарши, 2024 йил 15-17-бетлар.