Plagiatga qarshi siyosat

Plagiat ta'rifi

Plagiat — boshqa shaxslarning g'oyalari, so'zlari, ma'lumotlari yoki natijalarini tegishli manbaga havola qilmasdan o'zining ijodi sifatida taqdim etishdir. Jurnal COPE (Committee on Publication Ethics) tavsiyalariga muvofiq plagiatning barcha shakllarini qat'iyan rad etadi, jumladan:

• Boshqa muallifning matn yoki g'oyalarini havola qilmasdan nusxalash
• Parafraz qilish — boshqa muallifning g'oyasini so'z almashtirib yozish, lekin manbaga havola bermaslik
• O'z-o'zini plagiat qilish — avvalgi nashr etilgan ishlarni yangidek taqdim etish
• Ma'lumotlar soxtalashtirilishi yoki fabrication

Plagiat tekshiruvi vositalari

Barcha taqdim etilgan maqolalar quyidagi vositalar yordamida plagiatga tekshiriladi:

• Antiplagiat.uz — O'zbekiston mahalliy bazalaridagi manbalar bilan tekshiruv
• Google Scholar — ochiq manbalar va xalqaro maqolalar bilan solishtirish
• Qo'lda tekshiruv — taqrizchilar tomonidan matn va g'oyalarning asliyligini ekspert baholash

Qabul qilinadigan o'xshashlik darajasi

Maqolaning plagiat darajasi quyidagi mezonlarga muvofiq baholanadi:

Tur	Chegara
Umumiy o'xshashlik	20% dan oshmasligi kerak
Bitta manbadan o'xshashlik	5% dan ko'p emas
O'z-o'zini sitata qilish	10% dan ko'p emas

Plagiat aniqlanganda

Nashrdan oldin aniqlansa

• Maqola darhol rad etiladi
• Muallif(lar)ga plagiat aniqlanganligi haqida rasmiy xat yuboriladi
• Muallif(lar)ning keyingi maqolalarini qabul qilish 1 yilga cheklanishi mumkin
• Zarur hollarda muallifning muassasasi xabardor qilinadi

Nashrdan keyin aniqlansa

• Maqola qaytarib olinadi (retraction) va bu haqda rasmiy e'lon qilinadi
• CrossRef va indeksatsiya bazalariga retraction xabari yuboriladi
• Maqolaning onlayn versiyasida "RETRACTED" belgisi qo'yiladi
• COPE retraction qo'llanmasi asosida harakat qilinadi

Mualliflar majburiyatlari

• Barcha mualliflar yuborilgan maqola original ish ekanligini tasdiqlashlari kerak
• Foydalanilgan barcha manbalar to'g'ri keltirilishi shart
• Maqola bir vaqtning o'zida boshqa jurnal(lar)ga yuborilmasligi kerak
• Avvalgi nashr etilgan ishlarga asoslangan maqolalarda bu aniq ko'rsatilishi kerak
• AI yordamida yaratilgan matnlar to'g'risida to'liq ma'lumot berilishi shart