Taqriz jarayoni

Taqriz modeli

Jurnal bir tomonlama yopiq taqriz (single-blind peer review) jarayonini qo'llaydi. Bu taqrizchilar mualliflar haqida ma'lumotga ega bo'lishini, ammo mualliflar taqrizchilar kimligi haqida bilmasligini anglatadi.

Jarayon bosqichlari

1. Dastlabki tekshiruv: Tahririyat maqolani jurnal doirasiga mosligi, formatlash talablari va plagiatga tekshiradi.
2. Taqrizchilarga yuborish: Mos soha mutaxassislari orasidan kamida 2 ta taqrizchi tanlanadi.
3. Taqriz: Taqrizchilar maqolaning ilmiy sifati, metodologiya va natijalarini baholaydi.
4. Qaror: Tahrir hay’ati taqrizlar asosida maqola bo‘yicha qaror qabul qiladi.
5. Tuzatishlar: Zarur bo‘lsa muallif tuzatishlarni kiritadi va qayta yuboradi.
6. Yakuniy qaror: Qabul qilingan maqola nashrga tayyorlanadi.

Mumkin bo‘lgan qarorlar

• Qabul qilish — maqola nashrga qabul qilinadi
• Kichik tuzatishlar — ozgina tuzatishlar kerak
• Katta tuzatishlar — muhim tuzatishlar va qayta taqriz kerak
• Rad etish — maqola jurnal talablariga javob bermaydi

Taqriz mezonlari

Taqrizchilar maqolani quyidagi mezonlar asosida baholaydi:

• Ilmiy yangilik: Tadqiqot natijalarining asl va muhim ekanligini baholash
• Metodologik mustahkamlik: Tadqiqot metodologiyasining ilmiy asoslanganligini tekshirish
• Natijalar ishonchliligi: Ma'lumotlar tahlili va xulosalarning to'g'riligini aniqlash
• Yozuv sifati: Maqolaning tili, tuzilishi va taqdimot darajasini baholash
• Adabiyotlardan foydalanish: Tegishli manbalarning to'liq va to'g'ri keltirilganligini tekshirish
• Etik standartlar: Tadqiqot etik normalarga muvofiqligini aniqlash

Vaqt jadvali

Bosqich	Muddat	Mas'ul
Dastlabki tekshiruv	1–3 ish kuni	Bosh muharrir
Taqrizchilarga yuborish	1–2 hafta	Tahririyat
Ekspert taqrizi	2–4 hafta	Taqrizchilar
Yakuniy qaror	1 hafta	Tahrir hay'ati
Jami (yuborish→nashr)	4–8 hafta

Taqrizchilar uchun etik qoidalar

COPE (Committee on Publication Ethics) ko'rsatmalariga muvofiq, taqrizchilar quyidagi qoidalarga rioya qilishlari shart:

• Maxfiylik: Taqriz jarayonidagi barcha materiallar maxfiy hisoblanadi. Taqrizchilar maqola mazmunini uchinchi shaxslarga oshkor qilmasligi kerak.
• Xolislik: Taqriz ob'yektiv va konstruktiv bo'lishi kerak. Shaxsiy tanqid yoki noto'g'ri baholar qabul qilinmaydi.
• Manfaatlar to'qnashuvi: Taqrizchi mualliflar bilan manfaatlar to'qnashuvini aniqlasa, darhol tahririyatni xabardor qilishi va taqrizdan voz kechishi kerak.
• Muddatlar: Taqrizchilar belgilangan muddat ichida taqriz taqdim etishlari kerak. Kechikish yuzaga kelsa, tahririyatni oldindan xabardor qilishlari lozim.
• Plagiat va noqonuniy faoliyat: Taqrizchi plagiat, ma'lumotlar soxtalashtirilishi yoki boshqa etik buzilishlarni aniqlasa, tahririyatga zudlik bilan xabar berishi shart.

Taqrizchilar uchun

Taqrizchi bo'lishni istasangiz, ilmiybolimnashriyot@gmail.com ga murojaat qiling. Ilmiy tajribangiz va mutaxassislik sohangiz haqida ma'lumot yuboring.