FARG‘ONA VODIYSIDA KULRANG G‘OZ ANSER ANSER (LINNAEUS, 1758) (AVES: ANATIDAE) NING TARQALISHI VA QISHLOVCHI POPULYATSIYALARI HOLATI
DOI:
https://doi.org/10.56292/SJFSU/vol31_iss4/a139Keywords:
kulrang g‘oz Anser anser, qishlovchi populyatsiya, masofaviy zondlash, fazoviy tahlil, antropogen ta’sir, muhofaza etiladigan tabiiy hududlar.Abstract
Mazkur tadqiqot 2023–2025-yillar davomida Farg‘ona vodiysining yirik suv havzalarida olib borilgan kompleks ornitologik kuzatuvlar hamda masofaviy zondlash texnologiyalaridan olingan ma’lumotlar asosida amalga oshirildi. Kulrang g‘ozning Anser anser (Linnaeus, 1758) zamonaviy populyatsiya holati, uning Farg‘ona vodiysining turli hududlarda uchrash muddatlari, shuningdek eng qulay qishlash biotoplari bo‘yicha tahliliy ma’lumotlar keltirilgan.
Masofaviy zondlash ma’lumotlari va dala kuzatuv natijalari fazoviy analiz va GIS vositalari orqali integratsiyalashgan holda ishlov berildi. Bu esa kulrang g‘ozning mavsumiy tarqalish qonuniyatlarini, migratsiya yo‘nalishlarini hamda turli hududlardagi qishlovchi populyatsiyalar zichligini aniqlash imkonini berdi.
Shuningdek, tadqiqot doirasida muhofaza etiladigan hududlarning (MEH) tur populyatsiyasini saqlashdagi roli tahlil qilindi: MEH larning kulrang g‘oz migratsiya yo‘llarida joylashuvi, antropogen ta’sirlarning yo‘qligi va ularning zarur biotopik sharoitlarni ta’minlashdagi ahamiyati tahlil qilingan.
References
1. Абдусалямов, И.А., Лебедев, Ю.А. (1977). К изучению перелёта птиц в Вахшской долине Таджикистана. Миграции птиц в Азии. Новосибирск, 170-180.
2. Дольник, В.Р. (1982). Проблемы миграций птиц через аридные и горные пространства Средней Азии.Орнитология. М. (17), 13–17.
3. Кашкаров, Д.Ю., Лановенко, Е.Н., Третьяков, Г.П., Шарипов, М.Ш., & Шерназаров, Э. (1976). Миграции птиц в Ташкентской области и Ферганской долине. Миграции птиц в Азии. Алма-Ата, 102-126.
4. Кашкаров, Д.Ю. (1965). Экология гусеобразных Узбекистана и их охотничье-промысловое значение. Автореф. канд. дисс. Ташкент, Ташкентск. гос. ун-т.
5. Кашкаров, Д.Ю. Отряд Гусеобразные Anseriformes // Птицы Узбекистана. – 1987. – Т. 1. C. 76-81.
6. Крейцберг-Мухина, Е.А., Кашкаров, Д.Ю., Лановенко, Е.Н., Шерназаров, Э.Ш., Перегонцев, Е. А. (2005). Птицы водоёмов Узбекистана и Центрально-Азиатского региона: Полевой определитель водно-болотных птиц. Ташкент–Алматы, 230
7. Михеев, А.В. (2010). Формирование зимовок водоплавающих птиц на искусственных водоёмах Средней Азии. Русский орнитологический журнал, 19(545), 107-114.
8. Новиков, Г.А. (1949). Полевые исследования экологии наземных позвоночных животных. Москва: Изд-во АН СССР, 583.
9. Селезнёв, В.Ф., Бидос, В.С. (1984) Зимовки водоплавающих птиц в Юго-Западном и Северном Таджикистане. В Природные ресурсы и заповедный фонд Таджикистана. Душанбе, c. 144-156.
10. Bibby, C.J., Burgess, N.D., Hill, D.A., and Mustoe, S.H. (2000). Bird Census Techniques, 2nd ed. Academic Press, London. 278 P.
11. Buechley, E.R., Oppel, S., Beatty, W.S., Nikolov, S.C., Dobrev, V., Arkumarev, V., Şekercioğlu, Ç.H. (2018). Identifying critical migratory bottlenecks and high‐use areas for an endangered migratory soaring bird across three continents. Journal of Avian Biology, 49(7),1-13.
12. https://ebird.org [murojaat etilgan sana 12.05.2025yil].
Downloads
Published
Issue
Section
License
Copyright (c) 2025 Scientific journal of the Fergana State University

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.