logo
O‘zbekcha

GAZ QUVURLARI UCHUN BITUM ASOSIDAGI MASTIK QOPLAMALARNING FIZIK-KIMYOVIY XOSSALARI

Authors

DOI:

https://doi.org/10.56292/SJFSU/vol31_iss3/a179

Keywords:

Bitum mastikasi, korroziyaga qarshi qoplama, gaz quvurlari, polimer-modifikatsiyalangan bitum, mexanik mustahkamlik, suv yutish darajasi, termal barqarorlik, sanoat qoplamalari, elastiklik.

Abstract

Ushbu tadqiqotda modifikatsiyalangan bitum asosidagi mastik qoplamaning fizik-kimyoviy xossalari va gaz quvurlarini korroziyadan himoya qilishdagi samaradorligi o‘rganildi. Bitum asosidagi mastik qoplamalarning gaz quvurlarini korroziyadan himoya qilishdagi samaradorligini baholash maqsadida ushbu tadqiqot qoplamaning fizik-kimyoviy va mexanik xususiyatlarini, jumladan, mustahkamlik, elastiklik, aşınishga bardoshlilik, suv yutish va korroziyaga chidamlilik darajasini o‘rganishga qaratildi. Tadqiqotda bitum, polimer qo‘shimchalari, plastifikator, antioksidant, mineral plomba va erituvchilardan tayyorlangan qoplama sinovdan o‘tkazilib, xalqaro standartlarga muvofiq laboratoriya uskunalarida tekshirildi. Olingan natijalar ushbu qoplamaning yuqori fizik-mexanik barqarorlikka ega ekanligini, nam muhitda o‘z xossalarini saqlab qolishini va gaz quvurlarining xizmat muddatini uzaytirishda samarali ekanligini ko‘rsatdi. Xulosa qilib aytganda, modifikatsiyalangan bitum asosidagi mastik qoplamalar mustahkamligi, elastikligi va aşınishga bardoshliligi tufayli gaz quvurlarini korroziyadan ishonchli himoya qilish uchun yuqori potensialga ega bo‘lib, ularning uzoq muddatli ekspluatatsiyasiga xizmat qiladi.

Author Biographies

  • Rustamovich, O‘zbekiston Fanlar akademiyasi Umumiy va noorganik kimyo instituti

    O‘zbekiston Fanlar akademiyasi Umumiy va noorganik kimyo instituti, tayanch doktorant (PhD)

  • Alisher o‘g‘li, O‘zbekiston Fanlar akademiyasi Umumiy va noorganik kimyo instituti

    O‘zbekiston Fanlar akademiyasi Umumiy va noorganik kimyo instituti, PhD, doktorant (DSc)

  • Maxkamovich, O‘zbekiston Fanlar akademiyasi Umumiy va noorganik kimyo instituti

    O‘zbekiston Fanlar akademiyasi Umumiy va noorganik kimyo instituti, texnika fanlari doktori, professor

  • Akram qizi, Farmatsevtika ta'lim va tadqiqot instituti

    Farmatsevtika ta'lim va tadqiqot instituti, assistent

References

1. Jumaeva, D., Toirov, O., Akhmedov, N. R. R., & Eshmetov, I. (2021). Energy of adsorption of polar molecules on NaLSX zeolite. In E3S Web of Conferences (Vol. 288, p. 01041). EDP Sciences.

2. Toirov, O., Jumaeva, D., Mirkhonov, U., Urokov, S., & Ergashev, S. (2023, January). Frequency-controlled asynchronous electric drives and their energy parameters. In AIP Conference Proceedings (Vol. 2552, No. 40021). AIP Publishing LLC.

3. Kucharov, A., Xalilov, S., & To‘Rayeva , X. (2024). Results Of Scientific Analysis Of Coal Processing Products. Journal of Experimental Studies, 2(3), 9–16. Retrieved from https://imfaktor.com/index.php/joes/article/view/1260

4. Zakerzadeh, M., Shahbodagh, B., Ng, J., & Khalili, N. (2024). The use of waste tyre rubber in Stone Mastic Asphalt mixtures: A critical review. Construction and Building Materials, 418.

5. Xursandov, B., Kucharov, А., & Yusupov, F. (2024). Polimerlar Hamda Boyitilgan Ko‘Mir Namunalari Asosida Sintez Qilingan Sorbentlarning Ilmiy Tahlil Natijalari. Journal of Research and Innovation, 2(3), 75-81.

6. Jumaeva, D. J., Eshmetov, I. D., & Agzamhodjaev, A. A. (2014). Adsorption treatment and mitigation of industrial wastewater. Journal of Chemical Industry. Russia, 91(3), 150-154.

7. Mouris, D., Patton, C., Davis, H., Sarkar, P., & Tsoutsos, N. G. (2025). Mastic: Private weighted heavy-hitters and attribute-based metrics. Proceedings on Privacy Enhancing Technologies.

8. Kuldasheva, Shakhnoza; Ahmadjonov, I. L.; Adizova, N. Z.; Eshmetov, I. D.; and Akbarov, Kh. I. (2020) "Fixing mobile desert sands: definition of water resistance, mechanical strength and mechanism of fixing," Bulletin of National University of Uzbekistan: Mathematics and Natural Sciences: Vol. 3: Iss. 1, Article 9. DOI: https://doi.org/10.56017/2181-1318.1057

9. Soulaidopoulos, S., Tsiogka, A., Chrysohoou, C., Lazarou, E., Aznaouridis, K., Doundoulakis, I., ... & Lazaros, G. (2022). Overview of chios mastic gum (Pistacia lentiscus) effects on human health. Nutrients, 14(3), 590.

10. An, X., Liu, W., Zhou, H., Zhang, J., Sun, Y., Li, T., ... & Yuan, T. (2024). Masterpenoids A–D, Four Unprecedented Nortriterpenoids from the Mastic (Pistacia lentiscus) and Their Anti-inflammatory Activity. The Journal of Organic Chemistry, 89(23), 17562-17566.

Downloads

Published

2026-01-23

How to Cite

GAZ QUVURLARI UCHUN BITUM ASOSIDAGI MASTIK QOPLAMALARNING FIZIK-KIMYOVIY XOSSALARI. (2026). Scientific Journal of the Fergana State University, 31(3), 179. https://doi.org/10.56292/SJFSU/vol31_iss3/a179