logo
O‘zbekcha

AEROZOL ZARRACHALARIDA OPTIK NURLANISHNING SOCHILISH XUSUSIYATLARI VA ULARNING ATMOSFERADAGI AHAMIYATI

Authors

DOI:

https://doi.org/10.56292/SJFSU/vol31_iss3/a164

Keywords:

Optik sochilish, Aerozol zarrachalari, Mie nazariyasi, Radiatsiya balansi, Rezonanslar

Abstract

Annotatsiya

Ushbu maqolada optik to‘lqin va aerozol zarrachalari o‘zaro ta’sirining asosiy parametrlari – radiusga nisbatan to‘lqin uzunligi xajmiy koeffitsienti hamda sinish koeffitsienti  – turli sochilish rejimlarini ajratish uchun mezon sifatida qo‘llanadi. Rayli, Rayli-Gans, anomal diffraksiya, geometriyaviy optika va Mie nazariyasi chegaralari aniqlanib, har bir modelning amaliy qo‘llanishi, xususan atmosferadagi radiatsiya balansini tavsiflashdagi o‘rni ko‘rsatib beriladi. Mie yechimining kompleks koeffitsientlari   va  ning murakkab tekislikdagi evolyutsiyasi, rezonans hodisalari hamda ular keltirib chiqaradigan intensivlik tebranishlari tafsilotlari keltiriladi. Shuningdek, yirik va mayda zarrachalar uchun oldinga va orqaga sochilishdagi sezilarli farqlar, dispersiyalar uchun faza funksiyalarining burchak bo‘yicha profillari hamda sochilish, yutilish va to‘liq yo‘qotish samaradorlik omillarining  maydonidagi xulq-atvori grafik va tahliliy tarzda yoritiladi.

Author Biography

  • Yuldashboy o‘g‘li, Farg‘ona davlat universiteti

    Farg‘ona davlat universiteti fizika-texnika fakulteti Fizika kafedrasi o‘qituvchisi

References

1. Van de Hulst, H. C. (1957). Light Scattering by Small Particles. Wiley, New York.

2. Barber, P.W., & Yeh, C. (1975). Scattering of electromagnetic waves by arbitrarily shaped dielectric bodies. Applied Optics, 14(12), 2864–2872.

3. Pollack, J. B., & Cuzzi, J. N. (1980). Scattering by nonspherical particles. Journal of the Atmospheric Sciences, 37(4), 868–881.

4. Saxon, D. S. (1955). Lectures on the scattering of light. UCLA Department of Physics.

5. Hansen, J. E., & Travis, L. D. (1974). Light scattering in planetary atmospheres. Space Science Reviews, 16(4), 527–610.

6. Asano, S., & Sato, M. (1980). Light scattering by randomly oriented spheroidal particles. Applied Optics, 19(6), 962–974.

7. Chylek, P., Ramaswamy, V., & Ashkin, A. (1976). Resonances in Mie scattering by spherical particles. Journal of the Optical Society of America, 66(3), 285–287.

8. Zerull, R. H., & Giese, R. H. (1974). Microwave analog studies of light scattering by nonspherical particles. Applied Optics, 13(5), 1142–1149.

9. Roessler, D. M., Faxvog, F. R., & Longtin, D. R. (1983). Optical properties of nonspherical particles. Journal of the Optical Society of America, 73(9), 1288–1296.

10. Jennings, S. G., & Pinnick, R. G. (1980). Relationships between visible and near-infrared extinction and absorption efficiencies of carbonaceous aerosols. Journal of the Atmospheric Sciences, 37(7), 1629–1638.

Downloads

Published

2026-01-23

How to Cite

AEROZOL ZARRACHALARIDA OPTIK NURLANISHNING SOCHILISH XUSUSIYATLARI VA ULARNING ATMOSFERADAGI AHAMIYATI. (2026). Scientific Journal of the Fergana State University, 31(3), 164. https://doi.org/10.56292/SJFSU/vol31_iss3/a164