Vijdonan xabar berganlarni himoya qilish

1. Whistleblower kimdir?

Whistleblower (vijdonan xabar beruvchi) — ilmiy etika qoidalari buzilgani haqida yaxshi niyatda xabar bergan har qanday shaxs. Bu shaxs quyidagilardan biri bo'lishi mumkin:

• Maqolaning hammualliflari yoki hamkorlar.
• Taqrizchilar.
• Tahririyat a'zolari.
• Muallifning muassasasi vakillari.
• O'quvchilar va ilmiy jamoat vakillari.
• Boshqa jurnallar tahririyati.

2. Himoya kafolatlari

Ilmiy etika buzilishi haqida vijdonan xabar bergan har qanday shaxs jurnalimiz tomonidan to'liq himoya qilinadi. Quyidagi kafolatlar beriladi:

• Maxfiylik: Xabar beruvchining shaxsi tekshiruv davomida va undan keyin maxfiy saqlanadi. Shaxs haqidagi ma'lumot uchinchi tomonlarga faqat xabar beruvchining yozma roziligi bilan oshkor etiladi.
• Ta'qibdan himoya: Xabar beruvchiga nisbatan ta'qib, bosim, kamsitish yoki har qanday salbiy oqibat yaratishga yo'l qo'yilmaydi.
• Professional himoya: Xabar berish sababli taqriz jarayonida yoki nashr bo'yicha sun'iy to'siqlar yaratilmaydi.
• Adolatli ko'rib chiqish: Har bir xabar ob'ektiv va xolis tarzda ko'rib chiqiladi.

3. Xabar yuborish kanallari

Ilmiy etika buzilishi haqida xabar yuborish uchun quyidagi kanallardan foydalanish mumkin:

3.1. Email orqali

Etik masalalar bo'yicha maxsus email: ethics@fardu.uz

Bu email faqat bosh muharrir va etika mas'uli tomonidan ko'riladi.

3.2. Onlayn forma orqali

Saytdagi «Etika xabari yuborish» formasi orqali. Forma to'ldirilganda shaxsingizni ko'rsatmaslik imkoniyati mavjud (anonim xabar).

3.3. To'g'ridan-to'g'ri murojaat

Bosh muharrirga yozma murojaat (pochta yoki shaxsan topshirish orqali).

Manzil: Farg'ona shahri, Murabbiylar ko'chasi, 19-uy, 150100, FarDU ilmiy xabarlari tahririyati.

4. Xabar qabul qilingandan keyin

Xabar qabul qilingandan keyin quyidagi tartibda ish olib boriladi:

Bosqich	Muddat	Harakat
1. Tasdiqlash	7 ish kuni	Xabar qabul qilinganini tasdiqlovchi xat yuboriladi (anonim bo'lmagan xabarlar uchun).
2. Dastlabki baholash	14 ish kuni	Xabarning jiddiyligini baholash va qo'shimcha ma'lumot so'rash.
3. Tergov	30 ish kuni	To'liq tekshiruv o'tkazish va dalillarni yig'ish.
4. Natija	7 ish kuni	Tergov natijalari haqida xabar beruvchiga xabar yuborish.

5. Anonim xabarlar

Anonim xabarlar qabul qilinadi va ko'rib chiqiladi. Biroq quyidagi cheklovlar mavjud:

• Anonim xabar mustaqil ravishda retraksiya yoki rasmiy chora ko'rish uchun yagona asos bo'la olmaydi (Ilmiy etika qoidalarining 29-bandiga muvofiq).
• Anonim xabar boshqa mustaqil dalillar bilan tasdiqlangan taqdirda, tegishli choralar ko'riladi.
• Anonim xabar beruvchi bilan aloqa o'rnatish imkoni bo'lmaydi, shuning uchun qo'shimcha ma'lumot so'rash mumkin emas.

6. Yolg'on va atayin noto'g'ri xabarlar

Atayin yolg'on yoki manfaatlardan kelib chiqib xabar berish qat'iyan qoralanadi. Bunday holatlar aniqlansa:

• Xabar beruvchining o'zi Ilmiy etika qoidalarini buzgan deb hisoblanadi.
• Tegishli choralar ko'riladi (ogohlantirish, vaqtinchalik cheklov yoki boshqa).
• Zarur hollarda muassasaga xabar yuboriladi.

Yaxshi niyatda yuborilgan, lekin tasdiqlangan bo'lmagan xabarlar uchun hech qanday jazo qo'llanilmaydi.

7. Xabar beruvchining huquqlari

• Xabar qabul qilinganini bilish huquqi.
• Tergov holati haqida ma'lumot olish huquqi (maxfiylik chegaralarida).
• Yakuniy qaror haqida xabardor bo'lish huquqi.
• Ta'qibdan himoyalanish huquqi.
• Shikoyat yuborish huquqi (agar tergov adolatsiz olib borilsa).

8. Xabar beruvchining majburiyatlari

• Yaxshi niyatda va haqiqatga asoslangan ma'lumot berish.
• Iloji boricha aniq dalillar taqdim etish.
• Tekshiruv jarayonida hamkorlik qilish.
• Tekshiruv davomida ma'lumotlarni ommaviy oshkor etmaslik.

9. Aloqa

Whistleblower siyosati va xabar yuborish bo'yicha savollar:

• Email: ethics@fardu.uz
• Telefon: +998 91 670 74 60