Taqriz jarayoni

Taqriz modeli

Jurnal ikki tomonlama yopiq taqriz (double-blind peer review) jarayonini qo'llaydi. Mualliflar taqrizchilar kimligini bilmaydi, taqrizchilar esa maqola mualliflari kimligini bilmaydi.

Platformada muallif ism-sharifi, affiliatsiya, email, ORCID va boshqa identifikatsiya qiluvchi ma'lumotlar taqrizchilarga ko'rsatilmaydi. Mualliflar maqola matnida o'zini aniqlatadigan iboralarni kiritmasligi kerak.

9 bosqichli taqriz jarayoni

1. Yuborish va metadata tekshiruvi: muallif platformada maqola, mualliflar, annotatsiya, kalit so'zlar, bayonotlar va fayllarni kiritadi.
2. Texnik skrining: tahririyat shablon, anonimlik, fayl sifati, yo'nalish va majburiy maydonlarni tekshiradi.
3. Plagiat va etik tekshiruv: o'xshashlik, AI bayonoti, etik ruxsatnoma, COI va ma'lumotlar bayonoti ko'rib chiqiladi.
4. Bosh muharrir yoki bo'lim muharriri bahosi: maqolaning jurnal doirasiga mosligi va ilmiy salohiyati aniqlanadi.
5. Taqrizchilar tanlash: mavzuga mos kamida ikki mustaqil ekspert taklif qilinadi.
6. Ikki tomonlama yopiq taqriz: taqrizchilar ilmiy yangilik, metodologiya, natija, adabiyot va etik jihatlarni baholaydi.
7. Tahririyat qarori: qabul qilish, kichik tuzatish, katta tuzatish, qayta taqriz yoki rad etish qarori beriladi.
8. Muallif tuzatishlari va javob xati: muallif har bir izohga javob beradi, o'zgartirishlarni belgilaydi va yangilangan faylni yuklaydi.
9. Yakuniy qaror va nashrga tayyorlash: qabul qilingan maqola tahrir, maket, DOI va son rejasiga o'tkaziladi.

Mumkin bo'lgan qarorlar

• Qabul qilish — maqola nashrga qabul qilinadi.
• Kichik tuzatishlar — ilmiy xulosaga ta'sir qilmaydigan tuzatishlar kerak.
• Katta tuzatishlar — metodologiya, tahlil yoki tuzilma bo'yicha jiddiy qayta ishlash talab qilinadi.
• Qayta taqriz — tuzatilgan qo'lyozma yana ekspertlarga yuboriladi.
• Rad etish — maqola jurnal talablari yoki ilmiy mezonlarga javob bermaydi.

Taqriz mezonlari

• Ilmiy yangilik: tadqiqot savoli va natijaning original hissasi.
• Metodologik mustahkamlik: metod, tanlanma, asbob, tahlil va cheklovlarning asoslanganligi.
• Natijalar ishonchliligi: dalillar, statistik tahlil, jadval va grafiklar aniqligi.
• Adabiyotlar bilan ishlash: dolzarb, to'g'ri va yetarli manbalar.
• Etik muvofiqlik: plagiat, COI, ruxsatnoma, ma'lumotlar va AI bayonotlari.
• Taqdimot sifati: maqola tuzilishi, tili, ravonligi va jurnal shabloniga mosligi.

Taqrizchi tanlash mezonlari

Tahririyat taqrizchini tanlashda ilmiy kompetensiya, mustaqillik va maxfiylikka rioya qilish qobiliyatiga e'tibor beradi.

• Maqola mavzusi bo'yicha tegishli ilmiy daraja, tajriba yoki so'nggi yillardagi nashrlar.
• Mualliflar bilan bevosita hamkorlik, rahbarlik, shogirdlik, bir muassasa yoki moliyaviy manfaatlar yo'qligi.
• Ilmiy profillar, ORCID, Scopus/WoS/Google Scholar ko'rsatkichlari yoki ekspertlik tajribasi.
• Konstruktiv, dalillarga tayangan, hurmatli va o'z vaqtida taqriz berish tajribasi.
• Maxfiy qo'lyozma matnini uchinchi shaxs yoki tashqi AI servislariga bermaslik majburiyati.

Vaqt jadvali

Bosqich	Muddat	Mas'ul
Yuborish va metadata tekshiruvi	1 ish kuni	Platforma / kotibiyat
Texnik skrining	1-3 ish kuni	Tahririyat
Plagiat va etik tekshiruv	2-5 ish kuni	Tahririyat
Muharrir bahosi	3-7 ish kuni	Bosh muharrir / bo'lim muharriri
Taqrizchilar tanlash	1-2 hafta	Tahririyat
Ekspert taqrizi	2-4 hafta	Taqrizchilar
Tahririyat qarori	3-7 ish kuni	Tahrir hay'ati
Muallif tuzatishlari	1-3 hafta	Mualliflar
Yakuniy qaror va nashrga tayyorlash	1-2 hafta	Tahririyat / maket guruhi
Jami	8-12 hafta

Taqrizchilar uchun etik qoidalar

• Maxfiylik: taqriz materiallari maxfiy hisoblanadi va uchinchi shaxslarga oshkor qilinmaydi.
• Xolislik: baho dalilga tayangan, konstruktiv va shaxsiy tanqiddan xoli bo'lishi kerak.
• Manfaatlar to'qnashuvi: mavjud yoki ehtimoliy to'qnashuv darhol tahririyatga bildiriladi.
• AI cheklovi: taqrizchi maxfiy qo'lyozmani tashqi AI servisiga yuklamaydi va AI yaratgan bahoni o'z ekspert xulosasi sifatida bermaydi.
• Etik buzilishlar: plagiat, soxta ma'lumot yoki ruxsatnoma yo'qligi aniqlansa, tahririyat xabardor qilinadi.

Taqrizchilar uchun

Taqrizchi bo'lishni istasangiz, review@fardu.uz manziliga murojaat qiling. Mutaxassislik yo'nalishingiz, ORCID yoki ilmiy profillaringiz, asosiy nashrlaringiz va taqriz tajribangiz haqida qisqa ma'lumot yuboring.