ЭРКИН САМАНДАРНИНГ “ТАНГРИ ҚУДУҒИ” ТАРИХИЙ РОМАНИДА АНЪАНАВИЙ МОТИВ ВА ТИМСОЛЛАРНИНГ ЎРНИ
Kalit so‘zlar:
тарихий роман, сюжет, композиция, шайх, мотив, тимсол, валийлик, анъанавий, илоҳий, тасаввуф.Annotatsiya
Мақолада Эркин Самандарнинг истиқлол даврида яратилган “Тангри қудуғи” романида анъанавий мотив ва тимсолларнинг ўрни таҳлил қилинган. “Тангри қудуғи” романи “Қуръони карим”дан эпиграф келтириш билан очилади. Ёзувчи илк сатрлардаёқ исломий ҳужжат-кўрсатмаларга таяниб, роман қаҳрамонларини ўз нафсини поклай олган ёхуд бу амални уддалашга қурби етмай номурод бўлган икки гуруҳга ажратади. Адиб бутун юртни уруш-қирғин, биродаркушлик ва падаркушлик қамраб олган, нафс илинжидаги турфа эврилишлар беҳад кўпайган даврда ҳам, тинчлик, меҳр-оқибатни шиор қилиб, шу йўсиндаги ишларга бош-қош бўлган иймони пок, эътиқоди мустаҳкам кишилар образини қаламга олади. Одамлар қилмишини муқаддас қудуқ суви тиниқ-зилоллиги ёхуд қон-йиринг тусига киришига қараб, ранг-мажозлар орқали баҳолайди.
Adabiyotlar
Ёқубов И. Замонавий ўзбек романларида румиёна руҳ. // Шарқ машъали. -2009 йил, 1-сон.
Норматов У. Умидбахш тамойиллар. –Т.: Маънавият, 2000.
Эркин Самандар. Тангри қудуғи. –Т.: Камалак – Хазина, 1996.
Қуръони Карим. Ваш-шамс сураси, 1-10- оятлар.
Ҳожиакбар Шайхов. Туташ оламлар; Икки жаҳон овораси. Илмий фантастик романлар. – Т.: “Шарқ” НМАК Бош таҳририяти, 2001.
Ҳотамов Н., Саримсоқов Б. Адабиётшунослик терминларининг русча-ўзбекча изоҳли луғати. –Т.: Ўқитувчи, 1979.
