logo
O‘zbekcha

ОБ ИЗМЕНЕНИЯХ В СЕМАНТИЧЕСКОМ РАЗВИТИИ СЛОВА

Авторы

  • Fergana Stete University

Ключевые слова:

семантическое развитие, расширение значения, сужение значения, изменение значения слова, лексема, семема, сема, многозначная единица, производное значение, дифференциация.

Аннотация

Это естественный процесс, когда в процессе развития языка происходят различные изменения значений слов. Некоторые слова, употреблявшиеся в древнетюркском языке, претерпели определенные духовные изменения в современном узбекском языке. Значение некоторых слов сузилось, некоторых расширилось, а некоторые стали употребляться в противоположном смысле. В данной статье были освещены явления расширения и сужения значений слов в процессе развития языка на примере ряда лексем, использованных в произведении «Девону луготит тюрк». В старотюркском языке употреблялись такие лексемы, как jigit, кэjiк, jïлқï, cïғïр, эрÿк, алқïш,aмaч, кӭсäк, эркӓк, кöl, қïшлағ, jаjлағ, оғлан. К более поздним этапам развития языка в составе этих лексем произошли определенные семантические изменения. Такие изменения в развитии значения слова объяснялись на основе методов классификации, описания, сравнения и лингвистического анализа. Для объяснения значений слов использовался ряд словарей. Ш. Рахматуллаев, М. Миртоджиев, Х. Дадабоев, Н. Рахмонов, К. Содиков, Б. Абдушукуров, Ш. Усманова, Ш. Эгамова, А. Муминова, проанализированы мнения, высказанные такими учеными, как о расширении и сужении значения слов, выражена реакция, отмечено, что это явление не является особым объектом исследования в узбекском языкознании.

Биография автора

  • , Fergana Stete University

    Farg‘ona davlat universiteti dotsenti, f.f.d

Библиографические ссылки

Abdushukurov B.B. XI-XIV asr turkiy yozma manbalar tilidagi zoonimlar: Filol.fan.nomz. ...diss. – Toshkent, 1998 (Abdushukurov B.B. XI-XIV asr turkiy yozma manbalar tilidagi zoonimlar: Filol.fan.nomz. ...diss. – Toshkent, 1998).

Dadaboyev X. Obshestvenno-politicheskaya i sotsialno-ekonomicheskaya terminologiya. –Tashkent: Yozuvchi, 1991 (Dadaboev X. Obshestvenno-politicheskaya i sotsialno-ekonomicheskaya terminologiya. –Tashkent: Yozuvchi, 1991).

Dadaboyev H. «Devonu lug‘otit turk»ning til xususiyatlari. Toshkent, 2017 (Dadaboev H. «Devonu lug‘otit turk»ning til xususiyatlari. Toshkent, 2017).

Mirtojiyev M. O‘zbek tili semasiologiyasi. –Toshkent: MUMTOZ SO‘Z, 2010. Mirtojiev M. O‘zbek tili semasiologiyasi. –Toshkent: MUMTOZ SO‘Z, 2010.

Mo‘minova A. O‘zbek tilida mansab va unvon nomlarining leksik-semantik tarkibi. Filol.fan. nomz. ...diss.avtoref. –Toshkent, 2000 (Mo‘minova A. O‘zbek tilida mansab va unvon nomlarining leksik-semantik tarkibi. Filol.fan. nomz. ...diss.avtoref. –Toshkent, 2000).

Rahmonov N., Sodiqov Q. O‘zbek tili tarixi. –Toshkent: O‘zbekiston faylasuflari milliy jamiyati nashriyoti, 2009 (Rahmonov N., Sodiqov Q. O‘zbek tili tarixi. –Toshkent: O‘zbekiston faylasuflari milliy jamiyati nashriyoti, 2009).

Sulaymonova F. Sharq va G‘arb (Qadimiy davr va o‘rta asrlar madaniy aloqalari). –Toshkent: O‘zbekiston, 1997 (Sulaymonova F. Sharq va G‘arb (Qadimiy davr va o‘rta asrlar madaniy aloqalari). –Toshkent: O‘zbekiston, 1997).

Usmanova Sh.Oltoy tillarida mushtarak maishiy leksika. Filol. fan. d-ri ...diss. avtoref. – Toshkent, 2011 (Usmanova Sh.Oltoy tillarida mushtarak maishiy leksika. Filol. fan. d-ri ...diss. avtoref. – Toshkent, 2011).

Egamova Sh. Alisher Navoiy asarlari tilidagi qadimgi turkiy leksika tadqiqi (struktur-grammatik, funksional-semantik aspektlarda). Filol.fan.nomz. ...diss.avtoref. –Toshkent, 2007 (Egamova Sh. Alisher Navoiy asarlari tilidagi qadimgi turkiy leksika tadqiqi (struktur-grammatik, funksional-semantik aspektlarda). Filol.fan.nomz. ...diss.avtoref. –Toshkent, 2007).

Опубликован

2023-10-24

Как цитировать

ОБ ИЗМЕНЕНИЯХ В СЕМАНТИЧЕСКОМ РАЗВИТИИ СЛОВА. (2023). Научный вестник Ферганский государственный университета, 29(2), 105. https://journal.fdu.uz/index.php/sjfsu/article/view/2355

Наиболее читаемые статьи этого автора (авторов)